21 сәуір, 2026
Бір баланың қазасы – бір әулеттің ғана емес, бүкіл қоғамның трагедиясы. 2026 жылдың 17 сәуірінде Қарағанды қаласындағы инфекциялық ауруханада бір жасар Кәусар Серіктің соңғы демі үзілуі қалың жұртшылықтың қабырғасын қайыстырып, денсаулық сақтау саласындағы қордаланған мәселелерді су бетіне шығарды, деп хабарлайды kznews.kz.
«Ауру келсе апат, өлім келсе нәубет» екені хақ, алайда анасының «балама бейінді пульмонологтың көмегі жетпеді, ал ұзақ уақыт бойы өкпені жасанды желдету аппаратына таңу жағдайды ушықтырды» деген жанайқайы жауапты органдардың есігін қағуы тиіс. «Сақтансаң, сақтаймын» деген қағиданың облыстық деңгейдегі медициналық жабдықталу барысында ақсап тұрғаны ащы да болса шындық. Себебі Кәусардың өмірі үшін күресте ЭКМО (экстракорпоральды мембраналық оксигенация) аппаратының жоқтығы қолбайлау болған көрінеді.
«Біздің жағдайымызда ИВЛ (ӨЖЖ) аппараты көмектеспеді, керісінше, өкпесіне күш түсіріп, жағдайын қиындатып жіберді. Егер ауруханада ЭКМО аппараты болғанда, баламның тірі қалуына мүмкіндік болар еді. Бұл аппарат тек бізге емес, ертең басқа да балаларға қажет болады», - деген еді Кәусардың анасы.
Бұл жағдай «ауруды баққанша, баланың басын бақ» дейтін ананың ғана емес, бүкіл Қарағанды өңірінің мұңы. Өйткені статистикалық мәліметтерге сүйенсек, Қазақстанда балалар арасындағы тыныс алу жолдарының асқынуы өлім-жітім себептерінің алғашқы үштігінен түспей келеді. Мамандардың пікірінше, ЭКМО аппараты – бұл жай ғана техника емес, жүрек пен өкпе өз функциясын атқара алмаған қысылтаяң шақта адамға өмір сыйлайтын жасанды тыныс. Бірақ оның құны мен қызмет көрсету күрделілігіне байланысты аймақтарда бұл құрылғы ауадай тапшы дүниеге айналған. Қанша уақыт өтсе де көңілден кетпес қайғылы оқиғаға қатысты медициналық сарапшылардың айтуынша, ИВЛ аппаратының ұзақ уақыт қолданылуы өкпе тіндерінің зақымдануына әкелуі мүмкін, ал мұндай кезде ЭКМО – жалғыз үміт оты.
2025 жылдың қорытындысы бойынша, елімізде тыныс алу органдарының аурулары 172 нәрестенің өмірін қиса, оның ішінде 114 жағдай тікелей пневмония мен грипптің асқынуынан болған. Оның үстіне 14 жасқа дейінгі балалар арасындағы жалпы сырқаттанушылық көрсеткіші әр 100 мың тұрғынға шаққанда 96 мың жағдайға жетіп, оның тең жартысы (47,8 мыңы) дәл осы тыныс алу жолдарының үлесіне тиіп отыр.
Марқұм Кәусардың өлімінен кейін халық арасында «неге облыстық деңгейдегі ауруханалар мұндай заманауи техникамен жабдықталмаған?» деген сұрақ туындауы заңды. Себебі «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекстің 77-бабына сәйкес, әрбір азамат, әсіресе балалар, сапалы және жоғары технологиялық медициналық көмек алуға құқылы. Осы орайда, Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Шәріпбайқызының назарына ұсынылған бұл мәселе ауруды жасырғанды өлім әшкерелейді дегеннің керін келтіруде. Сондай-ақ бюджеттің басым бөлігін заманауи құрылғыларға бағыттаудың кезек күттірмейтін шаруа екенін көрсетіп отыр.
Қазақстандық денсаулық сақтау менеджерлерінің дерегінше, еліміздегі ЭКМО аппараттарының басым бөлігі тек Астана мен Алматы сияқты ірі мегаполистерде шоғырланған. Ал алыстағы ағайынның мұндай көмекке қолы жеткенше қай заман. «Көре-көре көсем боларсың» деген үмітпен, бұл қасіреттің соңы жүйелі реформаларға ұласып, Қарағанды секілді өндірістік аймақтардың ауруханалары пульмонологтармен және қажетті аппараттармен толық қамтылуы тиіс. Әйтпесе мұндай салғырттық талай тағдырды тәрк етуі мүмкін.
«Менің баламды қайтара алмайсыздар, бірақ басқа аналардың жыламауын қалаймын. Денсаулық сақтау министрінен өтінерім: Қарағандының инфекциялық ауруханасына шұғыл түрде ЭКМО аппаратын сатып алып, білікті мамандарды жіберуіңізді сұраймын. Бұл – біздің аймақ үшін үлкен қажеттілік», - деп шырылдайды ана.
Кәусардың анасының өтініші – бұл жекебастың қамы емес, келесі бір сәбидің өмірін арашалап қалуға бағытталған қоғамдық талап. Сондықтан заң аясында медициналық қызметтің қолжетімділігін қамтамасыз ету – мемлекеттің басты парызы. «Саусақ бірікпей, ине ілікпейді», ендеше министрлік пен жергілікті атқарушы билік жұмыла қимылдап, аймақтық ауруханаларды жарақтандыру мәселесін шешпесе, статистикадағы суық сандар алдағы уақытта да көңілді құлазыта бермек.
