Бүгін, 12:07
«Түйе өлсе – жүгі қалады, әкім кетсе – сөзі қалады» демекші, Алматының көлік кептелісін сейілтеді деп сендірген Сайын көшесінің Рысқұлов даңғылынан Мөңке биге дейінгі 3,2 шақырымдық созындысы бүгінде бітпес даудың айнасына айналды, деп хабарлайды kznews.kz.
2019 жылы қазығы қағылып, атша шапқылап басталған бұл жобаның жеті жылға созылуы – жергілікті биліктің уәдеге келгенде сөзі сүттен ақ, ісі батпақтан ауыр екенін тағы бір мәрте айқындап берді. «Сабыр түбі – сары алтын» деп өзін-өзі жұбатқан халықтың төзімі таусылғалы қашан. Бірақ атқамінерлердің ертеңі таусылар емес. О баста жобаның құны мен құрылыс қарқыны зор болып көрінгенімен, іс жүзіне келгенде бармақ басты, көз қысты әрекеттер мен жер телімдерін қайтарудағы заңдық шиеленістер құрылыстың аяғына тұсау болды. Жобаның жеті жыл бойы не себепті созылғанына қатысты негізгі кезеңдер хронологиясы былай: 2019 жыл құрылыс басталды, 2021 жыл жобаны 2022 жылдың желтоқсанында бітіру уәде етілді, 2023 жылы экс-әкім Ерболат Досаев мерзімді 2023 жылдың соңына шегерді, 2024 жыл мерзім алдымен қыркүйекке, кейін 2025 жылға ауыстырылды. 2026 жыл ендігі соңғы нүкте – 20 мамыр деп белгіленді. Ресми ақпараттар мен заңгерлік сараптамалар бойынша, электр желілері мен құбырларды көшіру жұмыстары жоспардағыдан күрделі болып шыққан.
Сегіз рет мерзімі шегерілген жобаға жауаптылар көш жүре түзеледі деумен келеді. Алайда 3,2 шақырымды жеті жыл салу – бұл тек техникалық олқылық емес, басқару жүйесінің арбаны да сындырмай, өгізді де өлтірмей отырған дәрменсіздігі.
Сарапшылардың пікірінше, бұл жердегі негізгі түйткіл – мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың шикілігі мен мердігерлердің жауапсыздығында жатыр. Мамандар «аузы күйген үрлеп ішеді» демекші, жобалау-сметалық құжаттаманың сапасыздығы мен инфляцияның әсерінен шығындардың еселеп артуы бюджеттің бүйірін тесіп бара жатқанын алға тартады. Мәселен, соңғы статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстандағы инфрақұрылымдық жобалардың 40%-дан астамы белгіленген мерзімнен кешігіп тапсырылады, ал Сайын көшесіндегі жағдай осы көрсеткіштің ең сорақы мысалы болып тұр. Заң тұрғысынан алғанда, әкімдік пен мердігер арасындағы келісімшарттар «судың да сұрауы бар» екенін ескертуі тиіс еді, бірақ жауапсыздыққа жол бергендердің судан құрғақ шығып жатқаны қынжылтады.
Дархан Сатыбалдының алдында есеп берген шенеуніктер 2026 жылдың 20 мамырын кесіп айтқан соңғы мерзім деп отыр. Бірақ айтылған сөз – атылған оқ болмай, кезекті ертегіге айналмайтынына кім кепіл? «Жеті рет өлшеп, бір кес» деген қағиданы ұстанса, бұл жол баяғыда-ақ халық игілігіне берілер еді. Бір шақырымды салуға екі жылдан астам уақыт жұмсайтын қарқынмен біз жаһандық бәсекеге қалай ілеспекпіз? Бұл тек бетон мен асфальттың мәселесі емес, бұл – мемлекеттік аппараттың халық алдындағы абыройы мен жауапкершілігінің таразыға түскен сәті.
Егер 2026 жылы да баяғы жартас – сол жартас күйінде қалса, биліктің уәдесі құмға сіңген судай болып, бұқараның сеніміне селкеу түсері хақ. Сондықтан, іс бітсе – иесіне сын екенін ұмытпай, соңғы белгіленген уақытты шын мәніндегі жеңіс күніне айналдыру – бүгінгі күннің басты талабы.
