Бүгін, 11:28
Бүгінгі таңда жаһандық саясаттың бас екпіні Парсы шығанағының қылтасында – небәрі отыз үш шақырымдық Ормуз бұғазына түсіп тұрғаны аян. “Алыстан арбалағанша, жақыннан дорбала” деген халық даналығына салсақ, әлемдік мұнай тасымалының бестен бірі яки 20%-ы мен сұйытылған табиғи газдың 25%-ға жуығы өтетін бұл тар өткел бүгінде Иран мен Израиль-АҚШ текетіресінің ошағына айналып отыр. “Ойнас оңдырмас, от бастырмас” демекші, 2026 жылдың наурыз айындағы геосаяси ахуалдың шиеленісуі соншалық, бұғаз арқылы өтетін танкерлер қозғалысының 80%-дан астамға кемуі әлемдік экономиканың жүрегіне қан бармай қалу қаупін туғызуда, деп хабарлайды kznews.kz.
Иранның бұл стратегиялық су жолын жабу туралы ескертуі қарапайым қазақстандықтың қалтасына инфляцияның соққысы болып тиюі бек мүмкін. Бұл орайда танымал қаржыгер, сарапшы Расул Рысмамбетов мырзаның: «Ормуз бұғазының жабылуы – әлемдік мұнай бағасының бір мезетте 150 доллардан асып түсуіне әкеледі, бірақ бұл бізге майдай жақпайды, керісінше, импортталатын тауарлардың бағасын көкке шығарып, халықтың сатып алу қабілетін тұралатады», – деген пікірі жағдайдың екі ұшты екенін аңғартса керек.
Күніне 21 миллион баррель қара алтын ағылатын бұл өткелдегі кез келген ұшқын “өрттің өзінен бұрын түтіні жаман” дегендей, жаһандық логистиканы астаң-кестең етіп, Қазақстанның оңтүстік дәліздеріне тұсау салуы мүмкін. Саясаттанушы Досым Сәтпаевтың пайымдауынша, “бұл – тек Иран мен Израиль арасындағы итжығыс емес, бұл – әлемдік энергия қауіпсіздігінің тағдыры шешілетін майдан. Сондықтан да сақтықта қорлық жоқ екенін ескерсек, біздің экономикамыз үшін мұнайдың қымбаттауы – «бір жағынан той, бір жағынан ашаршылық» іспетті құбылыс.
Көппен көрген ұлы той, әрине, бірақ әліптің артын бағуға бел байласақ та, АҚШ пен Израильдің бұл аймақтағы әскери белсенділігі санкциялар мен қысымның жаңа толқынын тудырып, теңгеміздің тағдырын қыл үстінде қалдыруда.
Қорыта айтқанда, “жау жағадан алғанда, бөрі етектен” дегеннің алдын алу үшін, Қазақстан тарапы бұл 33 шақырымдық тұзақтың салдарына дайын болып, “арбаны да сындырмай, өгізді де өлтірмейтін” икемді экономикалық саясат ұстануы – бүгінгі күннің басты талабы болып отыр.
