Бүгін, 12:17
Қазақстан Конституциясына енгізілетін өзгерістер жобасына сәйкес, Құрылтай депутаттары бес жыл мерзімге сайланады. Бұл туралы Сенат депутаты Нұрлан Бекназаров мәлімеді, деп хабарлайды kznews.kz.
Оның айтуынша, бірпалаталы парламентке көшу Конституцияның Құрылтайды қалыптастыру, сайлау, өкілеттігі мен құрамы, сондай-ақ заң қабылдау тәртібіне қатысты баптарына өзгерістер енгізуді талап етеді. Құрылтайдың өкілеттігі алғашқы сессия ашылған сәттен басталып, жаңа сайланған құрамның бірінші сессиясы басталған кезде аяқталады.
Құрылтай 145 депутаттан тұрады. Олар пропорционалды өкілдік негізінде біртұтас жалпыұлттық сайлау округі бойынша сайланады.
«Депутаттар жалпыға бірдей, тең және тікелей сайлау құқығы негізінде, жасырын дауыс беру арқылы сайланады. Кезекті сайлау қолданыстағы шақырылымның өкілеттік мерзімі аяқталуына екі ай қалғанда өткізіледі, ал өкілеттік мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда екі ай ішінде ұйымдастырылады.
Депутаттыққа үміткер болу үшін Қазақстан азаматы соңғы 10 жыл бойы елде тұрақты тұруы және 25 жасқа толуы қажет», - деді Бекназаров.
Соттылығы өтелмеген немесе алынбаған, әрекетке қабілетсіз деп танылған, не сот үкімімен бас бостандығынан айырылған тұлғалар депутат болып сайлана алмайды. Бұл нормалар сыбайлас жемқорлық және өзге де заңға қайшы әрекеттер жасаған адамдарға қойылатын талаптарды қатаңдатуға бағытталған.
Сондай-ақ депутаттық мандат келесі жағдайларда тоқтатылады:
- шетелде тұрақты тұру;
- айыптау үкімі заңды күшіне енуі;
- азаматтықтан айырылу;
- депутатты сайлаған партия қатарынан шығу.
