Астана мен Павлодар арасындағы автожол қайтадан ауқымды жөндеуге жабылды. KAZ04 «Астана – Шідерті – Павлодар – Успенка – Ресей шекарасы» республикалық маңызы бар тасжолының ұзындығы 22,576 шақырым болатын бөлігінде құны шамамен 8 млрд теңгені (7 969 563 305 теңге) құрайтын жөндеу жұмыстары басталды. Жобаны «АЗА» ЖШС жүзеге асырады, ал жұмыстарды 2026 жылдың қазан айының соңына дейін аяқтау жоспарланған, деп хабарлайды kznews.kz.
Бір қарағанда бұл жол жабынын жаңарту бойынша кезекті жоспарлы жұмыс сияқты көрінуі мүмкін. Алайда аталған учаскенің тарихына үңілсек, бұрын жүргізілген жөндеу жұмыстарының сапасына да, жолдарды бақылау жүйесінің тиімділігіне де қатысты сұрақтар көбейе түседі.
Мемлекеттік сатып алу деректеріне сәйкес, қазіргі орташа жөндеу жұмыстарының құны 7,97 млрд теңгені құрайды. Бұл ретте жаңа жол салу емес, республикалық маңызы бар ақылы автомагистральдың бұрыннан пайдаланылып келе жатқан бөлігін орташа жөндеу туралы сөз болып отыр.
Ең қызығы, бұл учаскедегі мәселелер алғаш рет көтеріліп отырған жоқ. 2022 жылы билік өкілдері Астана – Ерейментау – Павлодар тасжолының 235-259 шақырым аралығындағы проблемалы бөліктің жөндеу жұмыстары толық аяқталғанын ресми түрде хабарлаған болатын. Сол кезде жауапты органдар жол жабыны толық қалпына келтірілгенін мәлімдеді. Ол кездегі мердігер – «АстанаСтройМонтажИнжиниринг» ЖШС еді. Алайда арада бірнеше жыл ғана өткен соң бұл бөлік қайтадан проблемалы учаске ретінде танылып, тағы да миллиардтаған теңгені талап ететін жөндеу жұмыстарына мұқтаж болып отыр.
Оның үстіне қазіргі жобаны қарапайым «орташа жөндеу» деп атау қиын. Құжаттарға сәйкес, жол негізін суық ресайклинг әдісімен күшейту, асфальтбетонның екі қабатын төсеу, жол өткелдерін, деформациялық жіктерді, жол жиектерін және инфрақұрылым элементтерін жөндеу қарастырылған. Яғни, жақында ғана жөнделген учаскені іс жүзінде қайта қалпына келтіру жұмыстары жүргізілмек.
Жаңа жобаның тағы бір ерекшелігі – жолда жүк көліктерінің салмақ параметрлерін автоматты түрде өлшейтін жүйе орнату жоспарланып отыр. Ресми түсіндірмеге сәйкес, бұл ауыр жүк көліктерінің шамадан тыс жүктелуіне тосқауыл қойып, жол жабынының қызмет ету мерзімін ұзартуға бағытталған.
Осы тұста тағы бір заңды сұрақ туындайды: егер жолдың бүлінуіне шамадан тыс жүктелген жүк көліктері себеп болған болса, онда бақылау жүйесі неге дәл қазір, учаскені қайтадан 8 млрд теңгеге жуық қаржыға жөндеу қажеттілігі туындағаннан кейін ғана енгізіліп отыр?
Сонымен қатар бұл тасжол бірнеше жылдан бері жағымсыз ақпараттық фонмен қатар жүр. 2025 жылы «ҚазАвтоЖол» ұзындығы 22,5 шақырым болатын аталған бөлікті ресми түрде «проблемалы учаске» деп атап, анықталған ақауларды 2026 жылы жоюға уәде берген еді.
Бұған қоса, жол-көлік оқиғаларының, әсіресе қыс мезгіліндегі апаттардың көбеюіне байланысты Ішкі істер министрлігі трассадағы рұқсат етілген жылдамдықты сағатына 140 шақырымнан 110 шақырымға дейін төмендетуге мәжбүр болды. Заманауи жоғары жылдамдықты автобан ретінде таныстырылған ақылы магистраль үшін бұл жағдайдың өзі көп жайттан хабар береді.
Жоба мердігеріне қатысты да сұрақтар жоқ емес. Жұмыстарды Павлодар облысындағы танымал жол-құрылыс компанияларының бірі саналатын «АЗА» ЖШС атқарады.
JuzMedia редакциясының мәліметінше, «АЗА» ЖШС 2016 жылдан бері жалпы құны 172 млрд теңгеден асатын 300-ден астам мемлекеттік келісімшарт жасасқан. Компания «ҚазАвтоЖолдан», сондай-ақ Павлодар облысындағы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімдері мен автомобиль жолдары басқармаларынан тұрақты түрде ірі тапсырыстар алып келеді.
Соған қарамастан, жол инфрақұрылымы өңірдегі ең өзекті мәселелердің бірі болып қалып отыр. Жолдар бірнеше рет қайта жөндеуге жіберіліп, стратегиялық маңызы бар кейбір трассалар реконструкциядан кейін бірнеше жыл өтпей жатып қайтадан миллиардтаған теңге көлеміндегі инвестицияны қажет етеді.
Мердігер компанияға деген назарды оның басшысының саяси қызметі де күшейтеді. «АЗА» ЖШС жетекшісі Гнел Акопян – AMANAT партиясынан сайланған Павлодар облыстық мәслихатының депутаты және өңірдегі саяси әрі іскерлік ортада белгілі тұлғалардың бірі саналады.