Бүгін, 11:01
Бұрынғы жоғары лауазымды шенеунік Махмұд Қасымбеков кейінгі бір жарым айдың ішінде жер қойнауын барлау және пайдалы қазбаларды өндіру саласына қатысты үш компания тіркеген. Журналист Бигелді Ғабдуллин Facebook парақшасында жариялаған постында Қасымбековтер әулетінің билік пен тау-кен өнеркәсібіндегі ықпалына назар аударып, жаңа бизнестің қаржыландырылуы жөнінде сұрақ қойды, деп хабарлайды kznews.kz.
Махмұд Қасымбеков – мемлекеттік басқару жүйесінде ұзақ жыл қызмет еткен тұлға. Ол 2004–2019 жылдары Қазақстан Президентінің Кеңсесін басқарды. Нұрсұлтан Назарбаев президенттік өкілеттігін тоқтатқаннан кейін Тұңғыш Президент Кеңсесінің басшысы болды.
Оның ұлы Жеңіс Қасымбек 2022 жылғы желтоқсаннан бері Астана қаласының әкімі қызметін атқарып келеді. Бұған дейін министр, Премьер-министрдің орынбасары және Қарағанды облысының әкімі болған.
Екінші ұлы Ардақ Қасымбек мұнай-газ және тау-кен секторында еңбек еткен. Ол әр жылдары «ҚазМұнайГазда» басшылық қызмет атқарып, «Қазатомөнеркәсіп» пен «Тау-Кен Самұрықтың» директорлар кеңесіне кірген, сондай-ақ «Қазына Капитал Менеджментті» басқарған.
МФЦА-ның ашық тізіліміндегі мәлімет бойынша, 2026 жылғы 7 қыркүйекте Махмұд Қасымбековтің атына New Mining Ltd. компаниясы тіркелген. Компанияның қызмет бағыттарының қатарында холдингтік қызмет, пайдалы қазбаларды іздеу, барлау және өндіру бар. Қасымбеков оның жалғыз акционері әрі басшысы ретінде көрсетілген. Жарияланған жарғылық капиталы – 100 доллар.
Бұл – Махмұд Қасымбеков кейінгі бір жарым айда тіркеген осындай бағыттағы үшінші құрылым. 23 шілдеде Shygys-Zhetisu Minerals Ltd., ал 7 тамызда Zhetisu Resources Ltd. ашылған. Бұл компанияларда да Қасымбеков жалғыз акционер әрі басшы ретінде тіркелген, жарияланған капиталы – 100 доллардан. Shygys-Zhetisu Minerals Ltd. компаниясының тіркелгені МФЦА-ның ресми тізілімінде көрсетілген.
BES.media мәліметінше, бұған дейін құрылған екі құрылым жер қойнауын барлау және өндіру лицензиялары бар кәсіпорындардың бас компаниялары ретінде жұмыс істеуі мүмкін. Ал Kursiv компаниялардың Шор мыс-молибден кен орнымен байланысты активтерге қатысы барын жазды. Әзірге жаңа компаниялардың нақты қандай жобаларды қаржыландыратыны және қандай кен орындарына қатысатыны жөнінде толық ақпарат жарияланған жоқ. 100 доллар – компанияның жарияланған капиталы ғана, ол жобаларға салынатын инвестицияның жалпы көлемін білдірмейді.
Бигелді Ғабдуллин осы деректерді саралай келе, Қасымбековтер әулетінің мемлекеттік қызметпен, ұлттық компаниялармен және тау-кен секторымен байланысын сарказм арқылы сынға алған.
«Бір әулетте әкесі ондаған жыл биліктің ортасында болды, бір ұлы астананы басқарады, екінші ұлы мұнай-газ және өндіруші секторда еңбек етті. Енді әкесі бір жарым айда үш тау-кен құрылымын тіркеп отыр», – деп түйіндейді автор.
Ғабдуллин компаниялардың тіркелуінің өзі заң бұзылғанын немесе заңсыз байлықтың барын дәлелдемейтінін атап өтеді. Алайда жер қойнауы бүкіл елге тиесілі ресурс болғандықтан, оның пікірінше, компаниялардың меншік құрылымы, қаржыландыру көздері, лицензиялары мен түпкі бенефициарлары қоғамға ашық көрсетілуге тиіс.
«Егер бәрі ашық болса, қорқатын не бар?» – деп сауал тастаған журналист әңгіме қызғаныш немесе саяси шабуыл туралы емес, қоғамның заңды сұрақтарына жауап беру туралы екенін жазды.
Қазіргі уақытта Махмұд Қасымбеков немесе аталған компаниялар Бигелді Ғабдуллин көтерген сауалдарға қатысты жария түсініктеме берген жоқ.
