Бүгін, 13:29
Өнер мен өмір сахнасының, әлеуметтік желі мен саяси аренаның арасы бір-ақ қадам екенін уақыттың өзі дәлелдеп келеді. Алдағы 23 тамызға жоспарланған Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау науқаны ел ішінде үлкен дүрбелең туғызып, қоғамның қызу талқысына түсуде, деп хабарлайды kznews.kz.
Шілде айында өткен саяси партиялардың съездерінде бекітілген үміткерлер тізіміне көз жүгіртсек, бұрын тек экран мен сахна төрінен, желі парақшаларынан көрініп, халықтың көзайымына айналған танымал тұлғалардың саясат айдынына бет алғанын аңғарамыз. Төрт көзі түгел жиналған партиялардың бұл жолғы таңдауы тегін емес. «Respublica» партиясынан суырылып шыққан белгілі бизнесмен әрі блогер Бейбіт Әлібеков пен «Ирина Кайратовна» музыкалық тобының продюсері Азамат Марклен, сондай-ақ Қазақстан Халық партиясының атынан бақ сынайтын актриса әрі режиссер Венера Нигматулина, тележүргізуші Аша Матай, Халық әртісі Тамара Асар, блогер әрі бастауыш сынып мұғалімі Игорь Гноевой сияқты танымал есімдер бұл доданың көрігін қыздыра түспек.
«Ел құлағы — елу» демекші, бұл жаңалық тарасымен-ақ әлеуметтік желілердегі пікірталастың оты тұтанып, қоғам екідай күй кешуде. Желі қолданушыларының бір бөлігі «Бай баласы сөйлесін» деп, жастар мен шығармашылық өкілдерінің заң шығару ісіне араласқанын қолдауда. Енді бір тобы «Тоқ бала аш баламен ойнамайды», блогерлер мен шоу-бизнес өкілдері халықтың шынайы мұң-мұқтажын түсіне алмайды деп байбалам салуда. Жасыратыны жоқ, миллиондаған аудиториясы бар танымал тұлғалардың сайлауға түсуі партиялар үшін «көз қысты, бармақ бастымен» жасалған саяси айла-амал секілді көрінеді. Өйткені бұл қадам саяси ұйымдардың дауыс жинау көрсеткішін бірден екі есеге арттыруға мүмкіндік беретіні белгілі. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, өткен сайлау науқандарында танымал блогерлер мен өнер адамдары қатысқан үгіт-насихат жұмыстары жастардың сайлауға қатысу белсенділігін 35%-ға дейін өсірген.Бірақ дәл осы тұлғалардың кейіннен заң шығару процесіне қосқан үлесі мен тиімділігі туралы нақты деректер мардымсыз болып қала береді.
Негізінде бұл біздің саясат үшін таңсық дүние емес, ескі соқпақ, таныс із. Осыған дейін де Парламент Мәжілісі мен мәслихаттардың төрінен орын алған шоу-бизнес пен медиа өкілдері аз болған жоқ. Солардың бірі — бүгін де Мәжіліс мінберінен отты мәлімдемелерімен, әсіресе өнер саласындағы фонограммаға қарсы заң жобаларымен көзге түсіп жүрген танымал айтыскер ақын, депутат Ринат Зайытов. Сондай-ақ, кешегі телеарна жұлдызы, бүгінгі депутат Мақсат Толықбай да мандат арқалаған соң өңірлердегі инфрақұрылым, жол құрылысындағы миллиардтаған теңгенің жымқырылуы мен негізсіз үлестірілетін атақ-даңқ мәселесін ашық көтеріп, «Атақ пен марапат саудаға түспеуі керек» деп кесімді сөз айтқан болатын. Олар өз кезегінде «Біз халықтың ішінен шықтық, сондықтан бұқараның үнін билікке тікелей жеткізу — біздің басты парызымыз» деп ақталады. Дегенмен, қоғам белсенділері мен қарапайым халық арасында «Олар депутат болғалы мәселе шешілді ме, әлде бәрі жалаң ұран, құрғақ сөз күйінде қалды ма?» деген заңды сұрақ әлі де көмейде тұр.
Сайлау додасының көрігі қыза түскен сәтте, үміткерлердің саяси сауаттылығы мен дайындығы да таразыға тартыла бастады. Оған дәлел — жуырда ғана кей үміткерлердің журналистердің нақты саяси сұрақтарынан қашқақтап, жауап беруден бас тартқан видеоның желіде тарауы. «Шешінген судан тайынбас» демекші, саясат айдынына бет бұрған тұлғаның БАҚ өкілдерінен иық жиырып, бойын аулақ салуы — оның мемлекеттік деңгейдегі жауапкершілікке қаншалықты дайын екенін үлкен сұрақ астына қалдырды. «Сөз танығанға құл, сөз танымағанға тұл» екенін ескерсек, микрофоннан қашқан кандидаттың ертең Құрылтай мінберінен халықтың мұңын шағып, сөзін сөйлей алатынына сайлаушылардың күмәнмен қарауы заңдылық.
Бұл құбылысқа отандық саясаттанушылар мен сарапшылар да атүсті қарай алмай, өздерінің салмақты ойларын ортаға салуда. Олардың пайымдауынша, кәсіби парламент немесе құрылтай жүйесін қалыптастыру үшін заң шығарудың қыр-сырын жеттік білетін, экономика мен құқық саласының майын ішкен білікті мамандар ауадай қажет. Сарапшылар танымал блогерлер мен өнер жұлдыздарының саясатқа келуін халықтың назарын аударудың тиімді тетігі деп бағалағанымен, мемлекеттік басқару ісінде олардың «шымшық сойса да, қасапшы сойсын» деген қағиданы ұстанғаны жөн екенін алға тартады. Осы орайда, халық арасында танымалдылықтың жоғары болуы саяси сауаттылық пен жауапкершіліктің кепілі бола алмайтынын, ел тағдыры сынға түскен сәтте көз бояушылыққа жол берілмеуі тиіс екенін ашық айтуымыз керек.
Қорыта айтқанда, саясат сахнасына бет бұрған танымал тұлғалардың бұл қадамы — қоғамдық сананың трансформациялануының көрінісі. «Сырт көз — сыншы» екенін ескерсек, алдағы сайлаудың нәтижесі кімнің шынайы халық жанашыры екенін, ал кімнің тек «ұпай түгендеу» үшін келгенін тайға таңба басқандай көрсетіп бермек. Ең бастысы, Құрылтай төріне сайланатын азаматтар «Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ» деп елдің сөзін сөйлейтін, халық пен биліктің арасына алтын көпір бола алатын нағыз мемлекетшіл тұлғалар болса игі.
