Ауылдық жерлердегі банк қызметтерінің тізбесін кеңейту қажет туралы қазақша

0
37

Агроөнеркәсіптік кешен мәселелері жөніндегі республикалық кеңесте сөйлеген сөзінде Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Үкіметке және барлық деңгейдегі әкімдерге үш жылдық мерзімде АӨК дамыту бойынша 10 міндетті орындауды тапсырды.
Президент қойылған міндеттердің бірі Ауыл шаруашылығын несиелендірудің тиімді әдістері мен нысандарын әзірлеу, сондай-ақ ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қорында ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қарыздарын қайта құрылымдауды жүргізу қажеттігін атап өтті.Сондай-ақ, Президент Қазпошта және басқа да қаржы ұйымдарының жұмысын жандандыру қажеттігін атап өтті.

«Ауылдық жерлердегі банк қызметтерінің тізбесін кеңейту қажет. Бұл тұтынушылық кредит беру, микрокредит беру, банк карточкаларының көмегімен ақша алу және аудару мүмкіндігі. Ауылдарда Интернетті қосумен электронды банкингті дамыту қажет», — деді Н. Назарбаев. Назарбаев.

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2005 жылғы 31 қаңтарда Астана қаласында өткен Агроөнеркәсіптік кешен мәселелері жөніндегі республикалық кеңесте сөйлеген сөзінің мәтіні.

Құрметті кеңеске қатысушылар!
(қазақ тілінен аудару)

Біздің бүгінгі кездесуімізде біздің ауыл шаруашылығы саласындағы қызметіміздің мақсаттары мен міндеттерін және оның алдағы кезеңге арналған басты бағыттарын айқындау, біздің жылдармен жарияланған үш жылдың ішінде алғашқы екі жылдың қорытындысын шығару міндеті тұр. Мұндай кеңестер жиі өткізіліп жылдың басында, қазірдің өзінде дәстүрге айналды.
Ауыл шаруашылығы республиканың экономикалық және әлеуметтік өмірінде ерекше орын алатынын жалпыға мәлім. Егер ауыл экономиканы көтеруде маңызды фактор болып табылса, онда ауыл халқына да елдегі қоғамдық-саяси тұрақтылықты қамтамасыз етуде шешуші рөл атқарады.
Бүгінгі күні ауылдық жерлерде республика тұрғындарының 43 пайызы тұрады. Осыған байланысты ауылдарда экономикалық белсенді халықтың үштен бір бөлігі немесе шамамен 2,5 млн.адам шоғырланған. Қазіргі уақытта Жұмыспен және табыспен ауылдықтардың үштен екісі өзін қамтамасыз етеді. Қазақстан өзінің мемлекеттік тәуелсіздігін алған сәттен бастап ауыл шаруашылығы саласындағы барлық реформалар жердің нақты иесін анықтау мақсатында жүргізілді.
Ауыл еңбеккерлері «кез келген уақытта өнім өндіруі» деген қағидаттың негізінде жұмыс істеген орталықтандырылған кеңестік экономика жағдайында ауыл шаруашылығы өндірісі біртіндеп көп шығынды және сонымен бірге тиімділігі аз болып, халықта масылдық психология қалыптасты.
Өндіріс құралдарына, әсіресе жерге мемлекеттік монополия ауылдың дамуына кедергі жасады,өйткені ол еңбек өнімділігін арттыру үшін қолайлы жағдай жасамады. Сондықтан ауыл шаруашылығын реформалаудың басында біз бұл саланы нарықтық қатынастар жолына-шаруашылық жүргізудің ең тиімді жолына көшіруді басты мақсат етіп қойдық.
Жүргізілген реформалар нәтижесінде ауыл шаруашылығы өндірісінің меншік құрылымында түбегейлі өзгерістер болды, басты жағдай мемлекеттік емес объектілер сатып ала бастады, олардың үлесі 13 жылда (1991 жылдан 2004 жылға дейін) 40-тан 99 пайызға дейін өсті. Мемлекеттік шаруашылықтарды жекешелендіру және колхоздарды реформалау нәтижесінде жеке меншік негізінде шаруашылық жүргізуші субъектілердің саны 11 есеге дерлік өсті.
Салада түбегейлі реформалар жүргізілгеннен және мемлекет алдындағы жалпы жағдайды тұрақтандырғаннан кейін ауыл экономикасын қалпына келтіру, оған жан-жақты және нақты қолдау көрсету және экономикалық қатынастар жүйесін қалыптастыру міндеті болды. Сонымен қатар, ауылда нарықтық қатынастардың берік және түпкілікті қалыптасуына қол жеткізу қажет болды. Сондықтан 2003-2005 жылдар ауыл жылы деп жарияланды. Мемлекет ауылды көтеруге, оның ішінде азық-түлік пен ауылдық аумақтарды дамытуға бағытталған маңызды мемлекеттік бағдарламаларды қабылдады. Оларды іске асыру барысында ауыл шаруашылығы байқалмаған тікелей мемлекеттік инвестициялар алды, ауылдың әлеуметтік, көлік және инженерлік инфрақұрылымын кезең-кезеңімен қалпына келтіру басталды.
Сондай — ақ жер туралы өте маңызды құжат-Жер кодексі (2003 жыл), патент немесе бірыңғай жер салығы негізінде бюджеттік төлемдердің жеңілдетілген нұсқалары қалыптасқан салық салу саласындағы бірқатар заңдар қабылданды. Бұл саланы дамыту, ауыл шаруашылығы бизнесін жүргізу үшін қолайлы жағдай жасады. Жалпы алғанда, бүгінгі күні күшті дағдарысты еңсеруге және қалпына келтіру кезеңін аяқтауға толық негіз бар деп санаймын. Қазақстанның ашық әлемдік экономика жағдайындағы жұмысқа біртіндеп бейімделіп келе жатқан ауыл шаруашылығы енді оның одан әрі табысты және тиімді дамуын қамтамасыз ететін жаңа кезеңге кіреді.
Саланы дамытудың нақты көрсеткіштері Ауыл шаруашылығын реформалаудағы таңдалған жолдың дұрыстығын растау болып табылады. Мәселен, 2002 жылдың басында ауылды қолдаудың үш жылдық бағдарламасы қабылданған кезде ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы көлемі 534 млрд.теңгені құраса, 2004 жылы бұл көрсеткіш 700 млрд. теңгеге жетті, бұл саланы дамытудың тұрақтылығын айқын көрсетеді. Көрсетілген кезеңде ауыл шаруашылығының негізгі капиталына инвестициялар көлемі шамамен 600 млн. Ал 2003-2004 жылдары Азық-түлік бағдарламасын іске асыруға шамамен 90 млрд.теңге бөлінді. Мемлекет тарапынан осындай тұрақты қолдау бұрын белгіленген маңызды іс-шараларды іске асыру үшін қажетті жағдайлар жасайды. Іс жүзінде Республиканың барлық өңірлерінде ет, сүт, өсімдік майы, жемістер мен көкөністер, макарон өнімдері, күріш, минералды су және алкогольсіз сусындар өндірісінің көлемі өсті. Ауыл шаруашылығы өндірісі құрылымындағы өсімдік шаруашылығының үлесі 13 жылда (1991-2004) 35-тен 56 пайызға дейін өсті.
Егіншілік және ауыл шаруашылығы өнімдерін шығару құрылымдарында да жағдай тұрақтанады. Мәселен, егер 2000 жылы егіс алқаптарының жалпы көлемі 16 млн. гектарды құраса, төрт жылдан кейін бұл көрсеткіш 18 млн. — ға жетті. Бұдан басқа, мал шаруашылығын дамыту бойынша мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыру бойынша нақты шаралар оң нәтиже беруде — соңғы үш жылда үй малының және құстың басы ұдайы өсуде. 2001 жылы елде шамамен 1 млн. қазіргі уақытта Қазақстанда 5 миллион мал басы бар. Сондай — ақ, мал шаруашылығы өнімдерінің негізгі түрлерін өндіру көлемінің артуы байқалады — мысалы, ет өндіру бес жылдық мерзіммен салыстырғанда екі есе, сүт-1,2 есе өсті.<…> >

Құрметті кеңеске қатысушылар!
(орыс тілінде сөз сөйлеу)

Ауыл шаруашылығы үшін нарықтық рельстер қалпына келтіру мен дамытудың жаңа жолына айналды. Жер кодексін, мемлекеттік бағдарламаларды қабылдау: аграрлық азық — түлік және ауылдық аумақтарды дамыту, тікелей мемлекеттік инвестицияларды құю-осының барлығы өткір дағдарыс пен қалпына келтіру өсу кезеңі аяқталғанын айтуға мүмкіндік береді.
Қазір ауыл шаруашылығы жаңа кезеңде тұр, онда ашық әлемдік экономика жағдайында оның тиімді дамуын қамтамасыз ету қажет. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығындағы оң жетістіктер аясында көптеген проблемалар әлі де шешілмей отыр. Олар ауыл шаруашылығы өндірушілерінің өнімділігі мен рентабельділігін арттыруға, демек, ауылдағы табыстың өсуіне кедергі болуда.
Өкінішке орай, біздің ауыл шаруашылығы көптеген бағыттар бойынша толық көлемде тиімді және бәсекеге қабілетті болып табылмайды деп айтуға тура келеді. Мысалы, Дүниежүзілік банктің бағалауы бойынша Қазақстанның ауыл шаруашылығындағы еңбек өнімділігі Шығыс Еуропа елдеріне қарағанда 5 есе төмен. Әрине, бұл көрсеткіш табиғи-климаттық айырмашылықтарды ескермейді, бірақ жалпы алғанда алшақтық өте жоғары.
Көптеген адамдар Ауыл шаруашылығын дамыту әлеуеті жоғары Қазақстан ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және қайта өңдеу жөніндегі әлемдік көшбасшылардың қатарында болуы мүмкін деп менімен келіседі. Біздің еліміз алдағы жеті-сегіз жыл ішінде негізгі көрсеткіштер бойынша Шығыс Еуропа елдерінің ауыл шаруашылығының даму деңгейіне қол жеткізу күшіне ие деп санаймын. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін отандық ауыл шаруашылығының өнімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру қажет. Бұл ретте ауыл халқының табысы да өсуге тиіс. Ауыл тұрғындарының әл-ауқатының жақсарғанын, әсіресе, бүгінгі күні екі еседен астамды құрайтын ауыл және қала тұрғындары арасындағы кірістер алшақтығының қысқарғанын, басым мемлекеттік міндеттер қатарында тұрғанын атап өткім келеді.
Осыны негізге ала отырып, Үкімет пен барлық деңгейдегі әкімдердің алдына ағымдағы және кейінгі 2006-2007 жылдарға арналған мынадай міндеттерді қоямын.
Бірінші: осы жылы аяқтаймыз агропродовольственную бағдарламасы. Мемлекет аяққа тұрып, ауыл шаруашылық құрылымдарын нығайтуға мүмкіндік берді. Енді Үкімет ауыл шаруашылығын дамытудың одан әрі бағыттарын әзірлеуге кірісуі керек. Орта мерзімді перспективада ауыл шаруашылығының қайта өңдеу секторын дамытуды қолдау басты мақсат болуға тиіс. Бұл ретте, негізгі акцент қосылған құны жоғары өнім шығару үшін ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеуге жасалуы тиіс. Бұл үшін ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді ынталандыру жөніндегі іс-шаралардың тұтас кешенін, оның ішінде салықтық ынталандыруды көздеу қажет. Бұл жұмысқа шетелдік және отандық кредиттерді тарту керек.
Бұдан басқа, жануарларға арналған құрама жем өндіруге және жанар-жағармай материалдарымен қамтамасыз етуге назар аудара отырып, ауыл шаруашылығы өндірісінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жөніндегі шараларды әзірлеу қажет.

#Ауылдық #жерлердегі #банк #қызметтерінің #тізбесін #кеңейту #қажет

Рақмет ретінде жарнаманы баса кетіңіз