16 қазан, 2025
Қазақстан, Оңтүстік Корея, Германия және АҚШ ғалымдары Шығыс Қазақстандағы Көкен қонысынан табылған көне адам сүйектерінің ДНҚ-сын зерттеп, қазақ халқының генетикалық тарихы кемінде 7 мың жылға созылатынын анықтады. Зерттеу нәтижесі Science Advances журналында жарияланды.
Ғалымдар 21 ежелгі адамның геномын секвенирлеген. Ең көне үлгі б.з.д. 5500 жылдарға (ерте неолит дәуірі) тиесілі. Палеогенетикалық талдау неолит дәуірінде қазіргі Қазақстан аумағында әртүрлі генетикалық топтардың өмір сүргенін көрсетті. Көкен тұрғындарының генетикалық бейіні Тобыл–Есіл және Жоғарғы Обь өңірлерінен өзгеше болған.
Зерттеу Көкен тұрғындары кейінгі қола дәуіріндегі малшылар мен көшпелі қоғамдардың генетикалық негізін қалыптастырғанын айғақтады. Бұл желі қазіргі қазақтар мен Орталық Азия халықтарының геномында сақталған.
Ұлттық биотехнология орталығының ғалымы Мақсат Жабағин:
«Нәтижелер қазақ халқының генетикалық тарихы кемінде жеті мың жылға созылатынын дәлелдейді», — деді.
