Бүгін, 00:01
Ел тұрғындарының Президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа деген сенімі бір жыл ішінде 3 пайыздық тармаққа өскен. Ал осы жылдың 3-тоқсанында Мемлекет басшысына сенім білдіргендердің үлесі 86,7 пайызды құрады. Бұл туралы Қоғамдық даму институтының қоғамдық-саяси ахуалдың негізгі индикаторларына жүргізген зерттеуінде айтылған.
Бір қарағанда, 86,7 пайыздық көрсеткіштің өзі қоғамдық көңіл күйдің қай бағытта екенін аңғартады. Және бұл зерттеуде азаматтардың Президентке деген жалпы сенімімен қатар, нақты саяси және әлеуметтік бастамаларға көзқарасы да өлшенген.
Зерттеу бойынша респонденттердің 65,8 пайызы Президенттің бастамалары туралы тұрақты немесе мерзімді түрде ақпарат алып отырады. Демек, қоғамның едәуір бөлігі Мемлекет басшысы ұсынған өзгерістерден хабардар деген сөз. Бұл жерде ақпараттың көп болуы мен бастамаларды қолдаудың ара-жігін ажырату маңызды. Дегенмен, сауалнама нәтижесі бірқатар реформаның азаматтар арасында қолдау тапқанын көрсетеді.
Ең жоғары қолдауға ие болған бастамалардың қатарында бір палаталы Құрылтайға көшу, 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялау, сондай-ақ "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы аясындағы қаражатты тұрғын үй жағдайын жақсартуға және білім алуға пайдалану сияқты маңызды бастамалар бар.
Бұл үш бағыттың өзінде қоғамның бүгінгі сұранысы көрінеді. Біріншіден, саяси институттарды өзгертуге қатысты қоғамдық пікір толық жинақталғаны байқалады. Екіншіден, Қазақстанның технологиялық даму бағытын айқындайтын бағыттарға жұрттың сенімі зор. Үшіншіден, азаматтардың тікелей әлеуметтік және экономикалық мүддесін қорғауға қатысты бастамалардың нәтижесі білініп отыр.
Яғни, халықтың қолдауына ие болып отырған бастамалар абстрактілі саяси ұрандармен шектеліп қалып отырған жоқ. Олардың арасында мемлекеттік жүйені өзгертуге, жаңа технологияларды дамытуға және азаматтардың нақты тұрмыс жағдайына әсер ететін шешімдер бар.
Сондай-ақ, зерттеуде атом энергетикасы, білім мен ғылым, технологиялық даму және "Таза Қазақстан" бастамасына да қоғамдық қызығушылықтың жоғары екені көрсетілген.
Мұның өзі қоғам назарында бірнеше негізгі мәселе тұрғанын аңғартады. Қазақстандықтар бір жағынан елдің болашақтағы экономикалық және технологиялық бағытына мән берсе, екінші жағынан білім, экология, тұрғын үй және әлеуметтік жағдай секілді күнделікті өмірге тікелей әсер ететін мәселелерді бағалайды.
Демек, Президентке деген сенімнің өсуін де осы контекстен қарауға болады. Мемлекет басшысының бастамалары қоғам тарапынан қаншалықты қабылданатыны билікке деген сенімнің маңызды құрамдас бөлігіне айналып отыр. Сондықтан 86,7 пайыздық көрсеткішті тек жеке тұлғаға деген сенім ретінде емес, белгілі бір деңгейде жүргізіліп жатқан саяси және әлеуметтік өзгерістерге берілген баға ретінде де қарастыруға болады.
Сонымен бірге сауалнама нәтижелері қоғамдағы барлық мәселе шешілді дегенді білдірмейтіні анық. Зерттеу тек респонденттердің белгілі бір кезеңдегі бағасын көрсетеді. Ал нақты реформалардың ұзақ мерзімді нәтижесі олардың жүзеге асу сапасына, халықтың өміріне тигізетін әсеріне және жарияланған өзгерістердің қаншалықты орындалатынына байланысты болады.
Айтпақшы, зерттеу 31-шілде мен 16-тамыз аралығында жүргізілген. Оған Қазақстанның 18 жастан асқан ересек тұрғындарының құрылымын көрсететін ұлттық іріктеу бойынша 2 400 адам қатысқан. Іріктеудің ең жоғары қателік шегі 95 пайыздық сенімділік ықтималдығында 2 пайыз ауытқудан аспайды екен.
Тоқетерін айтқанда, 2026 жылдың 3-тоқсанында Қазақстан қоғамында Президентке және негізгі мемлекеттік институттарға деген сенім деңгейі жоғары күйінде сақталған деуге әбден болады екен. Ал азаматтардың нақты бастамаларға берген бағасы қоғамның саяси өзгерістермен қатар еліміздің технологиялық дамуы мен тұрғындардың өмір сапасына қатысты шешімдерге бейжай қарамайтынын да көрсетеді.
