22 сәуір, 2020
Еуразиялық даму банкі Қазақстан, Ресей, Армения, Беларусь, Қырғызстан және Тәжікстандағы экономикалық белсенділікті қалпына келтіруді 2020 жылдың екінші жартысында бастайды деп болжайды. Процесс екі жылға созылады, деп хабарлайды Stan.kz ақпарат агенттігі.
"Аймақтық экономикаға билік органдарының фискалдық және ақша-несие саясаты саласындағы ауқымды шаралары қолдау көрсетеді. Оларды жүзеге асыру COVID-19 пандемиясының жағымсыз экономикалық және әлеуметтік салдарын түзетуге және эпидемиологиялық жағдай жақсарған сайын экономикалық белсенділікті қалыпқа келтіруге жағдай жасайды", - делінген "Макрошолу ЕДБ: жаңартылған болжам" мақаласында.
ЕДБ-ға мүше елдердің жұмыс жағдайлары 2020 жылдың наурыз айының соңы мен сәуірдің басында айтарлықтай өзгерді.
COVID-19 пандемиясының арқасында экономикасы ең үлкен мемлекеттерде карантиннің күшеюі жаһандық өсу перспективаларын нашарлау бағытында қайта бағалауға әкелді.
"Аталған аурудың таралуын болдырмау бойынша бұрын-соңды болмаған шаралар, банктің көптеген мүше-елдерінің үкіметтері сыртқы сұраныс пен тауар бағасының төмендеуімен қатар, аймақтың экономикалық белсенділігіне айтарлықтай әсер етті", - дейді сарапшылар.
Осыған байланысты, ЕДБ көрсетілген факторлардың әсерін ескере отырып, макроэкономикалық болжамдарды жаңартты.
ЕДБ сарапшылары COVID-19 пандемиясының банктің мүше елдерінің экономикасына әсер етуінің екі негізгі тобын анықтайды.
Бұл сыртқы экономикалық жағдайдың күрделенуімен байланысты және аймақ елдеріне экспорттық сұраныстың әлсіреуімен, олардың бағасының түсуіне байланысты шетелге шикізат жеткізуден түсетін табыстың төмендеуімен көрінеді.
Сондай-ақ, дүниежүзілік құн тізбегі бұзылған жағдайда, ақша аударымдарының төмендеуі, іскерлік көңіл-күйдің нашарлауы және қаржылық жағдайдың нашарлауы.
"ЕДБ-ға мүше елдердің ЖІӨ-нің сыртқы факторлардан шығыны 2020 жылы шамамен 2% жетуі мүмкін", - делінген шолуда.
Екінші арналар тобы аурудың таралуын тежеу үшін аймақтың бірқатар штаттарында енгізілген ішкі шектеу шараларымен байланысты.
"Олардың әсері көптеген экономикалық секторлардың, ең алдымен қызмет көрсету саласына қатысты өндіріс көрсеткіштерінің төмендеуінен көрінеді. ЕДБ мүше елдердің ЖІӨ-нің жыл сайынғы оқшаулану айынан шығыны шамамен 1,5-2% деңгейінде болады", - дейді сарапшылар.
Осы факторлардың әсерінен ЕДБ-ға мүше елдердің жалпы ішкі өнімі бір жыл бұрын 1,7% өскеннен кейін 2020 жылы 2,2% төмендейді.
"Ресейде өнім шығару 2,3%, Қазақстанда - 1%, Беларуссияда - 3,3%, Арменияда - 1,7% төмендейді деп күтілуде. Қырғызстан мен Тәжікстанда - оның өсу қарқынының айтарлықтай баяулауы болады - сәйкесінше 0,1 және 5,5% ", - делінген болжамда.
Осы жылдың бірінші тоқсанында ұлттық валюталардың әлсіреуі импортталатын тауарлардың құнына қысым жасайды, бұл аймақтың көптеген елдерінде инфляцияны 2020 жылы жеделдетудің негізгі факторы болады.
"Валюта бағамы динамикасының тауарлар мен қызметтерге бағаларына әсері, банк сарапшыларының пікірі бойынша, соңғы жылдары ЕАДБ-ға мүше көптеген елдерде валюта бағамының инфляцияға әсерінің төмендеуіне байланысты шектеулі болады", - дейді сарапшылар.
Ықтимал әлсірететін серіктес елдерде ішкі сұраныстың әлсіреуі және бағаның төмендеуі.
"Осы факторлардың ең үлкен әсері 2021 жылы күтіледі, бұл ЕДБ-ға мүше көптеген мемлекеттерде инфляцияның айтарлықтай баяулауына және ақша-кредит саясатының жұмсартылуына әкелуі мүмкін", - дейді сарапшылар.
ЕДБ сарапшылары әлемде және банктің мүше-елдерінде экономикалық даму перспективаларының белгісіздігі жоғары болып қалатынын атап өтеді.
"Аймақ мемлекеттері үшін макроэкономикалық болжам COVID-19 пандемиясының сипатына байланысты. Әлемдік экономикада теріс үрдістерді тереңдету мүмкіндігі әлі де бар, бұл ЕДБ-ға мүше елдердің негізгі экспорттық тауарларына бағаның одан әрі төмендеуіне себеп болуы мүмкін", - деп сарапшылар тұжырымдайды.
Өңір мемлекеттеріндегі эпидемиялық жағдайды болжау қиын, бұл бізге жедел карантиндік шараларды алып тастау туралы толық сеніммен айтуға мүмкіндік бермейді. Егер бұл тәуекелдер жүзеге асырылса, ЕДБ ЖІӨ өсуінің болжамдары қайта қаралуы мүмкін.
stan.kz
