Бүгін, 11:10
Германия мен Ресей арасындағы қарым-қатынас кейінгі бірнеше күнде күрт шиеленісті. Оған тамыз айында Лейпциг/Халле әуежайында жарылғыш зат орнатылған дронның табылуы себеп болды, деп хабарлайды kznews.kz.
Германия үкіметі жүргізілген тергеуден кейін бұл әрекетті Ресеймен байланыстырып, оны гибридтік шабуыл деп бағалады. Мәскеу айыптауларды жоққа шығарып отыр.
Оқиғадан кейін Берлин Ресейге қарсы бірқатар дипломатиялық шара жариялады. Ал Мәскеудің жауабы одан да қатаң риторикамен ерекшеленді. Ресей Сыртқы істер министрі Сергей Лавров Германияның айыптауларын «нақты соғыстың басталуы» деп сипаттап, канцлер Фридрих Мерцті Германияны милитаризациялауға ұмтылып отыр деп айыптады.
Алайда сарапшылар қазіргі жағдайды Германия мен Ресей арасындағы кәдімгі соғыстың басталуы емес, бұрыннан жүріп келе жатқан гибридтік текетірестің жаңа деңгейге көтерілуі деп бағалайды.
Atlantic Council сарапшысы Элизабет Броудың пікірінше, Еуропада болып жатқан мұндай оқиғаларды бір-бірінен бөлек қарастыруға болмайды.
«Бұл жекелеген оқиғалар емес. Біз бірнеше жылдан бері Ресейдің Еуропаның әртүрлі елдерін әскери емес тәсілдермен әлсіретуге тырысып жатқанын көріп келеміз», – дейді сарапшы.
Оның айтуынша, Мәскеу тікелей әскери шабуыл жасалған жағдайда НАТО-ның араласатынын жақсы түсінеді.
King's College London қауіпсіздік профессоры Питер Нойман да Лейпцигтегі жағдайды маңызды бетбұрыс деп есептейді.
«Лейпцигтегі оқиға – эскалация. Өйткені бұл жолы жарылғыш зат орнатылған дрон қолданылды. Бұған дейін біз негізінен барлау мақсатындағы дрондарды көретінбіз», – дейді ол.
Нойманның түсіндіруінше, гибридтік соғыстың мақсаты міндетті түрде қарсыласпен тікелей әскери қақтығысқа түсу емес. Оған кибершабуыл, диверсия, дезинформация, экономикалық қысым және басқа да құралдар кіреді. Негізгі мақсат – қарсыласты саяси және психологиялық тұрғыдан әлсірету.
Ал Мюнхен қауіпсіздік конференциясының аға ғылыми қызметкері Нико Ланге Германияның осы уақытқа дейін Ресейге тым сақ жауап беріп келгенін айтады.
«Біз мұндай шабуылдарға қарсы тұратынымызды көрсетуіміз керек. Бәріне үнсіз көне бермейміз. Мұны жасайтын уақыт әлдеқашан келді», – дейді Ланге.
Оның пікірінше, егер Берлин қатаң жауап бермесе, Мәскеу мұны әлсіздік ретінде қабылдауы мүмкін.
ACLED сарапшысы Джоэл Крисетиг те Лейпциг оқиғасының маңызына назар аударады. Оның бағалауынша, Германия алғаш рет Ресейді өз аумағында жарылғыш зат қолданылған шабуыл ұйымдастыруға әрекет жасады деп ресми айыптап отыр. Бұл Берлин мен Мәскеу арасындағы текетірестің айтарлықтай күшейгенін көрсетеді.
Дегенмен қазіргі жағдайды Ресей мен Германия арасындағы тікелей соғыстың басталуы деп бағалауға әлі негіз жоқ. Керісінше, негізгі қауіп басқа жерде. Мәскеу мен Берлин бір-біріне тікелей соғыс жарияламай-ақ, қарсы әрекеттердің деңгейін біртіндеп көтеруі мүмкін.
Бұл жерде Германияның НАТО мүшесі екенін де ескеру қажет. Германия аумағына жасалған ашық әскери шабуыл бүкіл альянстың қауіпсіздігі мәселесіне айналады. Сондықтан сарапшылар айтып отырған «гибридтік соғыстың» басты ерекшелігі де осында, қарсыласқа қысым жасау, бірақ НАТО-мен тікелей соғысқа әкелетін шектен өтпеу.
Сондықтан Лейпциг оқиғасынан кейінгі басты сұрақ «Германия мен Ресей соғыса ма?» дегеннен гөрі «гибридтік шабуылдар қаншалықты алысқа баруы мүмкін?» дегенге ауысып отыр. Егер мұндай әрекеттер адам шығынына немесе стратегиялық инфрақұрылымның жойылуына әкелсе, Берлин мен НАТО-ның реакциясы қазіргі дипломатиялық шаралармен шектелмеуі мүмкін.
