Бүгін, 12:48
«Судың да сұрауы бар» дегенді мүлде ескермеген Баянауылдың бұрынғы билігі осыдан бірнеше жыл бұрын «туризмді дамытамыз, өлкенің бағын жандырамыз» деп, құдды бір «айды аспанға шығарғандай» дүрілдетіп әуежай ашқан еді, деп хабарлайды kznews.kz.
Каспийдің жағасында емес, Сарыарқаның төрінде отырып, құлан жортпас қу мекенге аспан тиегін ағытпақ болған бұл жобаға бюджеттен миллиардтап қаржы судай сапырылды. Көз бояушылықты көкесі осы жерде басталды: құрылыстың сапасы қыл үстінде тұрса да, қыруар ақшаны қалтаға басу үшін "шаш ал десе, бас алатын" шенеуніктер есеп беруге асықты. Нәтижесінде, «іші алтын, сырты күміс» болып көрінген әуежай алғашқы әрі соңғы рейсін қабылдап, содан бері қаңыраған мазар кейпінде тұр. Сол кездегі жергілікті әкімдіктің ұзын қолдылығы әшкереленіп, бюджет қаржысын талан-таражға салғаны үшін темір тордың арғы жағынан бір-ақ шыққаны бүгін де ел аузында әлі жүр. Сонда деймін-ау, «ештен кеш жақсы» деп қозғалатын қазіргі әкімдіктің бұл нысанды не істерін білмей, «басы қатып, балтыры сыздап» отырған дәрменсіздігі кімге сор, кімге бақ?
Ресми статистикаға көз жүгіртсек, бұл жалғыз Баянауылдың ғана емес, бүкіл еліміз бойынша «бармақ басты, көз қыстымен» біткен жобалардың ортақ қасіреті. Елімізде жыл сайын инфрақұрылымға, оның ішінде өңірлік логистика мен туризмді өркендетуге бөлінетін триллиондаған теңгенің кемі 15-20%-ы «жең ұшынан жалғасудың» құрбаны болып, желге ұшады немесе біреулердің шетелдік банктердегі есепшоттарын семіртеді. Отандық экономикалық сарапшылардың пікірінше, біздегі жобалардың көбі халықтың қажеттілігі үшін емес, шенеуніктердің бюджет қаржысын «игеруі» үшін жасалады. Жоспарлау нөлдік деңгейде болғандықтан, Баянауыл әуежайы сияқты «өлі туған» нысандар мемлекет мойнындағы ауыр жүк болып қала береді. Рас-ау, талай шендінің кесірінен қаншама әлеуметтік нысан бүгінде «ит өлген жерде» иесіз қалып, тозып бітті.
Бұл мысал бізге көршілес облыстардағы немесе дәл осы туризм саласындағы басқа да сәтсіз эксперименттерді еріксіз еске түсіреді. Айталық, Астана іргесіндегі бітуі мұң болған ЛРТ құрылысы да дәл осы Баянауылдың үлкен масштабтағы көшірмесі емес пе? «Жау кеткен соң қылышыңды тасқа шап» демекші, ақша жымқырылып, кінәлілер табанын жалтыратқаннан кейін ғана ес жиған биліктің әрекеті күлкілі. Немесе Шығыс Қазақстандағы миллиондар жұмсалып, соңында сиырқұйымшақтанып кеткен демалыс аймақтарының инфрақұрылымы — «екі кеменің басын ұстаған суға кетедінің» нақ өзі. Осындай көз қылып салынған, бірақ ешкімге пайдасы жоқ дүниелер мемлекет қазынасын оңды-солды шашудың айқын айғағы.
Ендігі жерде қол қусырып отыруға уақыт тар. Баянауыл әкімдігі бүгін де екі оттың ортасында қалып, бұл ғимаратты не бұза алмай, не іске қоса алмай басы қатты. Егер мемлекеттік деңгейде бақылау күшеймей, баукеспелердің қолы уақытында қағылмаса, мұндай көз бояушылық әлі талай жерде қайталана бермек. Халықтың несібесін құлқынына құрт түскендей сумаңдатып сорып отырғандар жауапқа тартылғанымен, талан-таражға түскен миллиардтарды қазынаға қайтару — түйе үстінен сирақ үйіткендей өте қиын шаруа болып тұр. Қорыта айтқанда, «туғанына қарап билік айтқанда тура биде туған жоқ» екенін ұмытпай, жемқорлықтың тамырына балта шаппайынша, Баянауылдың әуежайы сияқты арты сиырқұйымшақтанып кеткен жобалар еліміздің дамуына тұсау, бюджетіне бұғау бола бермек.
