Бүгін, 13:05
Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов қазақстандықтардың ақша аударымдары қандай жағдайда тексерілетінін айтты, деп хабарлайды kznews.kz.
Сонымен қатар ол журналистің «кофе, түскі ас үшін төлемдер, туыстарға көмек немесе қайғылы жағдайларда қаражат жинау тексеріле ме, әсіресе мұндай төлемдер жеке кәсібі бар адамға түссе ше?» деген сұрағына жауап берді.
Біржановтың айтуынша, бақылау тетігі заңда бұрыннан белгіленген, ал Ұлттық банк тиісті ережелерді бекіткен.
Осыдан кейін салық органдары банктерден бірінші тоқсан бойынша мәліметтер алады, бірақ тек тәуекел критерийлеріне сәйкес келетін операциялар бойынша ғана.
«Біз банктерден бірінші тоқсан бойынша деректерді белгіленген критерийлерге сәйкес аламыз. Яғни “қызыл белгілер” бойынша банк мәліметтерді іріктеп, бізге ұсынады», - деді вице-министр Үкіметтегі брифингте.
Оның айтуынша, бұл мәліметтер кейін камеральдық бақылау аясында пайдаланылады. Қажет болған жағдайда азаматтарға хабарламалар жіберіледі, оларды салық есептілігін тапсыру немесе түсініктеме беру арқылы орындауға болады.
Сонымен қатар, Біржановтың айтуынша, тұрмыстық аударымдар мұндай белгілерге көбіне сәйкес келмейді.
«Сіз айтқан кофе немесе түскі ас үшін төлемдер, ең ықтимал жағдайда, кәсіпкерлік санатына кірмейді. Себебі критерийлер өте көп және олардың барлығы бір уақытта сәйкес келуі керек», — деді ол.
Сондай-ақ туған күндерге, отбасылық шараларға немесе ұйым ішіндегі ортақ жинақтарға арналған аударымдар да, егер олар кәсіпкерлік қызметпен байланысты болмаса, есепке алынбайды.
Тіпті адам жеке кәсіпкер болып тіркелген болса да, жеке картасына түскен қаражат автоматты түрде бизнес табысы болып саналмайды.
«Егер адам жеке тұлға ретінде карта ашса, бірақ жеке кәсіпкер болса, оған туған күнге немесе тойға ақша сыйласа, біз оны көреміз. Бірақ оны кәсіпкерлік қызмет деп қарастырмаймыз», - деді Біржанов.
Ол кәсіпкерлік белгілері болмаса, жаңа бақылау ережелерінен ешбір Қазақстан азаматы зардап шекпейтінін атап өтті.
Қандай жағдайда салық органдары қызығушылық танытады
Қаржы министрлігі 2025 жылғы 12 қарашада мобильді аударымдарға қатысты жаңа критерийлер енгізді. Бұған дейін қатарынан үш ай ішінде 100 түрлі адамнан ақша түсуі кәсіпкерлік белгісі ретінде қарастырылған.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 12 ең төменгі жалақы (1 020 000 теңге) қосымша шек ретінде енгізілді.
Яғни, келесі үш шарт бір уақытта орындалса, салық органдары тексеріс жүргізуі мүмкін.
ақша 100 немесе одан да көп әртүрлі адамнан түссе
аударымдар қатарынан 3 ай бойы жасалса
жалпы сома 12 ең төменгі жалақыдан асса.
Егер 2026 жылдың қаңтар–наурыз айлары аралығында адам жеке картасына тұрақты түрде ақша қабылдап отырса (мысалы, тауар немесе қызмет үшін), және 100-ден астам адамнан ақша түссе, жалпы сома белгіленген шектен асса, онда салық органдары түсініктеме сұрап, бұл әрекетті кәсіпкерлік қызметке тексереді.
