Бүгін, 21:37
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 2026 жылғы қаңтар мен ақпан айларында Бангладеш пен Үндістан елдерінде тіркелген жағдайлар туралы ресми хабарламалар жариялап, жағдайды бақылауда ұстап отырғанын мәлімдеді, деп хабарлайды kznews.kz.
Нипах вирусы несімен қауіпті?
Нипах — жануарлардан адамға жұғатын вирус. Ол көбіне жүйке жүйесін зақымдап, ми қабынуына әкелуі мүмкін. Кей адамдарда тыныс жолдары тарапынан ауыр асқынулар да байқалады. Инфекцияның күрделілігі оның өлім-жітім көрсеткішінің жоғары болуында.
Тағы бір маңызды тұсы — жасырын кезеңі. ДДСҰ мәліметі бойынша, әдетте белгілер 3–14 күнде білінеді, сирек жағдайда 45 күнге дейін созылуы мүмкін. Бұл індетті ерте байқап, контактыларды дер кезінде бақылауға алуды күрделендіреді.
Қазірге дейін Нипахқа қарсы кеңінен қолданылатын мақұлданған вакцина да, «нақты әсер ететін» арнайы ем де жоқ; медицина көбіне қолдаушы емге сүйенеді.
Нипах қалай жұғады?
ДДСҰ және АҚШ-тың CDC деректеріне сүйенсек, жұғу жолдары бірнешеу:
Жемісқор жарқанаттар — негізгі табиғи «резервуар». Адамға вирус жарқанат сілекейі/зәрі/бөлінділері түскен азық арқылы жұғуы ықтимал.
Ластанған тағам немесе сусын арқылы. Бангладештегі көптеген жағдайларда қауіп факторы ретінде шикі құрма пальмасы шырыны аталады: шырынына жарқанат бөліндісі түсіп, кейін оны ішкен адамға жұғады.
Үй жануарлары арқылы (мысалы, шошқа) — тарихта алғаш анықталған ошақтарда мал арқылы адамға жұғу тіркелген.
Адамнан адамға — жақын қарым-қатынаста, әсіресе дене сұйықтықтарымен байланысқанда (үй ішінде күтім жасау, аурухана жағдайы) жұғуы мүмкін. Сондықтан медициналық мекемелерде жұқпаны бақылау талаптары өте қатаң.
Қалай алдын аламыз?
Нипахтың табиғи ошағы бар аймақтарда алдын алу көбіне қарапайым, бірақ нақты сақтықтан басталады: шикі құрма пальмасы шырынын ішпеу, белгісіз/жерде жатқан жемісті жемей, жемісті мұқият тазалау, жарқанаттар мен олардың қонатын орындарынан және ауырған жануарлардан аулақ болу.
Соңғы ахуал қандай?
ДДСҰ-ның ресми хабарламалары мен кейінгі жаңартуларға сай, 2026 жылғы ақпан ортасындағы көрініс мынадай.
Бангладеш: ДДСҰ-ға 2026 жылғы 3 ақпанда бір расталған жағдай туралы хабарланған. Науқаста белгілер 21 қаңтарда басталып, 28 қаңтарда ауруханаға түскен күні қайтыс болған; зертханалық растау 29 қаңтарда алынған. Науқастың тарихында шикі құрма пальмасы шырынын бірнеше рет ішкені көрсетілген. Контактылар бақылауға алынып, сол кезде қосымша расталған жағдай туралы хабарланбаған.
Үндістан: ДДСҰ екі расталған жағдайды сипаттап, олар бойынша халықаралық тәуекелді төмен деп бағалаған. Кейін 2026 жылғы 12 ақпанда Reuters «желтоқсанда жұқтырған» медицина қызметкерінің қайтыс болғанын жазды.
Жалпы бағалау: ДДСҰ аталған оқиғалар аясында аймақтық және жаһандық деңгейде таралу қаупі төмен екенін айтып отыр, бірақ бақылау мен ерте анықтау шаралары күшейтілген.
