Бүгін, 10:54
Құрылыс басындағы бейбастақтық пен селкеу қауіпсіздік ережелері бүгінде адам өмірін оңай жалмайтын ажал ошағына айналды. Сұм ажал сирақтан шалған мына заманда өндірістік жарақаттар мен құрылыс техникаларының кесірінен орын алатын қайғылы оқиғалар күн сайын үрейді ұшыруда. Салдарынан қайғыдан қан жұтқан отбасылардың санын арттырып отыр, деп хабарлайды kznews.kz.
Соңғы күндері Елордамыз Астана қаласында орын алған қатар-қатар кейінгі сұмдық оқиғалар қоғамды қайтадан дүр сілкіндіріп, бармақ басты, көз қыстыға салынған құрылыс секторының сұмдық бет-бейнесін ашып берді. Қорғалжын тас жолының бойында, №100 мектептің іргесіндегі құрылыс нысанында кранның құлауынан бір адам оқиға орнында тіл тартпай кетіп, екі азамат ауыр жарақат алды, оның бірінің жағдайы тым ауыр. Осы оқиғаның алдында ғана, 27 тамыз күні Е 908 көшесінің аумағында, Төле би көшесі мен Ұлы дала қиылысына таяу жердегі құрылыс алаңында тағы бір кран құлап, бір ер азамат ортамыздан мәңгілікке кете барды. Ал өткен жылдың жазында ғана бас қаламыздың тағы бір құрылыс алаңында ажал құрығы түсіп, 30 жастағы кран машинисі мерт болған еді. Бірнеше күннің ішінде тіркелген бұл қайғылы оқиғалар – жай ғана статистикалық цифр емес, бүтін бір адам тағдырының үзіліп, отбасының ащы көз жасы.
Ресми деректерге үңілсек, төбе шашың тік тұрады. Қазақстанда жыл сайын өндірісте орын алатын қайғылы жағдайлардың басым бөлігі дәл осы құрылыс саласына, соның ішінде ауыр құрылыс техникалары мен крандардың, экскаваторлар мен жүк көліктерінің дұрыс пайдаланылмауына тиесілі. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, ел бойынша жыл сайын 1300-ден астам адам өндірістік жарақат алса, соның 200-ге жуығы оқиға орнында көз жұмады. Осы қайғылы статистиканың тең жартысына жуығы, яғни жыл сайын 70-тен астам оқиға тура құрылыс алаңдарында орын алып, ауыр техникалардың аударылуы, тростардың үзілуі мен жүктердің құлауынан болып жатыр. Халықаралық Еңбек Ұйымының дерегіне сүйенсек, әлем бойынша жыл сайын құрылыс секторларында 60 мыңнан астам адам ажал құшады, бұл дегеніміз – әрбір 10 минут сайын бір адамның өмірі қиылады деген сөз. Ал біздің елдегі бұл көрсеткіш жыл өткен сайын төмендеудің орнына, керісінше, техникалық бақылаудың босаңсуынан үдей түсуде.
Сонда бұл сорақылыққа кім жауапты, кімнің басы дауға қалуы тиіс? Жергілікті атқарушы органдар жанындағы Еңбек инспекциясы жөніндегі басқармалар мен Өнеркәсіптік қауіпсіздік комитетінің департаменттері мұрнын балта кеспейтін бейғамдық танытып, полиция тексеруі басталғанын сылтауратып, жоқ болады. Заң бойынша құрылыс алаңындағы техникалық қауіпсіздікке ең алдымен бас мердігер, еңбек қорғау жөніндегі жауапты инженерлер мен техника иелері тікелей жауап береді. Алайд мораторийлер мен тексерулердің азаюын сылтауратқан құрылыс компаниялары тозығы жеткен техникаларды пайдаланып, техникалық байқаудан мүлдем өткізбейді. Кран машинистері мен куәлігі жоқ біліксіз мамандарды арзан жұмыс күші ретінде жалдап, бас жарар болса бөркіңнің ішінде қалсын деген принциппен жабулы қазанды жабулы күйінде қалдыруға тырысады.
Астанадағы соңғы оқиғалар – жүйелік дағдарыстың бұлтартпас дәлелі. Мемлекеттік бақылаудың тиісті деңгейде жүргізілмеуі, қағаз жүзінде бәрі сайрап тұрғанымен, іс жүзінде қауіпсіздіктің қарапайым ережелерінің аяққа тапталуы қарапайым азаматтардың өмірін қиюда. Тексеруші органдар тері илеп, тон пішуді тоқтатып, әрбір құрылыс алаңындағы техниканың жай-күйін қылдай қарап, қатаң қадағалауға алмаса, бұл апаттардың бетін қайтару мүмкін емес. Егер заң үстемдік құрып, кінәлілер басы тасқа тимей жазаланбайтын болса, құрылыс алаңдары қарапайым халықтың ажал апанына айнала бермек. Адам өмірі арзан бағаланған жерде ешқандай даму мен өркендеу болуы мүмкін емес, сондықтан да жауапсыздықпен күрес сөз жүзінде емес, нақты іс жүзінде қатаң жазалармен бекітілуі тиіс.
