Бүгін, 11:46
АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен жасалған уақытша атысты тоқтату келісімінің аяқталғанын мәлімдегеннен кейін америкалық әскерилер Иран аумағына жаңа соққылар сериясын бастады. АҚШ Қарулы күштері Орталық қолбасшылығының (CENTCOM) мәліметінше, операция Ормуз бұғазындағы кеме қатынасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жүргізіліп жатыр, деп хабарлайды kznews.kz.
CENTCOM өкілдері соққылардың мақсаты – Иранның әлемдегі маңызды теңіз бағыттарының бірі саналатын Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасына қауіп төндіру мүмкіндігін азайту екенін мәлімдеді. Вашингтон соңғы уақытта азаматтық жүк кемелеріне жасалған шабуылдарға жауапкершілікті Тегеранға жүктеді. Алайда Иран билігі бұл айыптауларды ресми түрде мойындаған жоқ.
Reuters агенттігінің хабарлауынша, жаңа операцияның ауқымы бұған дейінгі соққылардан әлдеқайда кең болған. Шабуылдардан кейін Иранның оңтүстігіндегі бірнеше қалада жарылыстар тіркеліп, кейбір аудандарда электр қуатының үзілуі байқалған.
Дональд Трамп жаңа әскери әрекеттер Ормуз бұғазында кемелерге жасалған шабуылдарға жауап екенін айтты.
«Бұл – Иранның кеше кемелерге жасаған шабуылдары үшін жауап. Егер бұл қайталанса, салдары әлдеқайда ауыр болады», – деп жазды АҚШ президенті Truth Social желісінде.
Атысты тоқтату келісімі іс жүзінде тоқтады
НАТО саммиті алдында сөйлеген сөзінде Трамп Иранмен жасалған уақытша келісімнің аяқталғанын растады. Оның айтуынша, Иран тарабына сенім аз болғандықтан, толыққанды бейбіт келісімге қол жеткізу мүмкіндігіне күмән келтіреді.
Сонымен қатар АҚШ президенті қазіргі шиеленіс ауқымды соғысқа ұласады деп күтпейтінін және жағдайдың қысқа мерзімді болатынына үміт білдірді.
Сарапшылардың пікірінше, Ормуз бұғазын бақылау Тегеранның негізгі қысым құралдарының бірі болып қала береді. Қақтығыс басталғанға дейін бұл бағыт арқылы әлемдік мұнай жеткізілімдерінің шамамен 20 пайызы өткен.
Мұнай бағасы қымбаттады
Әскери әрекеттердің қайта басталуы мұнай нарығына әсер етті. Жаңа соққылар туралы хабарлардан кейін Brent маркалы мұнай бағасы бір доллардан астам өсіп, барреліне шамамен 79 долларға жетті.
Сарапшылардың бағалауынша, қазіргі жағдай Трамп әкімшілігін күрделі таңдау алдында қалдырды. Бір жағынан, шиеленістің одан әрі күшеюі жаңа ауқымды соғысқа әкелуі мүмкін. Екінші жағынан, қатаң жауаптан бас тарту Иранның аймақтағы позициясын күшейтіп, оның ядролық бағдарламасына қатысты болашақ келіссөздерді қиындатуы ықтимал.
