Каспий теңізіндегі әскери оқу-жаттығу кезінде болған қайғылы оқиғадан кейінгі алтыншы күні қоғамдық күн тәртібі өзгерді. Саясаттанушы Ғазиз Әбішевтің айтуынша, алғашқы күндері әскери ведомствоның коммуникациясы жеткіліксіз болғанымен, кейін мемлекет жедел әрекет етуден жүйелі шешімдер қабылдауға көшіп, ақпараттық кеңістіктегі бастаманы қолға алған, деп хабарлайды kznews.kz.
Бұл туралы саясаттанушы әлеуметтік желідегі жазбасында айтты.
«Алтыншы күнге, яғни 29 қыркүйекке қарай жағдайды алғашқы үш күндегідей – 24–26 қыркүйектегідей бағалау мүмкін емес. Мемлекет жағдайды өзгертіп, ақпараттық кеңістіктегі бастаманы өз қолына алды», - дейді ол.
Әбішевтің сөзінше, 24–25 қыркүйекте қоғамды ең алдымен қайғылы оқиғаның мән-жайы алаңдатқан.
«Қоғамның негізгі сұрақтары қанша адам қаза тапты, кімдер табылды, қайғылы оқиға орнында не болып жатыр, әскери қызметшілер қайда, құтқарушылар мен мемлекет қандай шара қабылдап жатыр дегенге келіп тірелді. Әскерилер тиісті коммуникация құра алмады», - деп жазды сарапшы.
Ал 26 қыркүйектен бастап қоғамдық күн тәртібі өзгеріп, талқылау оқиғаның себептері мен жауаптыларға қатысты сұрақтарға ауысқан.
«Күн тәртібі күрт өзгеріп, нақты әрі мазмұнды бола түсті. Қоғам "не болды?" деген сұрақтан "неге бұлай болды?", "бұған кім жауапты?", "бұдан кейін не істеледі?" деген сұрақтарға көшті», - дейді Ғазиз Әбішев.
Тоқаевтың шешімдері ақпараттық күн тәртібін өзгертті
Саясаттанушының пікірінше, 27 қыркүйекте Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың мәлімдемесінен кейін мемлекеттік деңгейдегі күн тәртібінде елеулі өзгеріс болған.
«Мемлекет басшысы қайғылы оқиғаға баға беріп қана қойған жоқ, оны армиядағы жүйелі кемшіліктермен байланыстырды, Қорғаныс министрлігінің басшылығын ауыстырды және он күн ішінде әскери реформаның нақты жоспарын әзірлеуді тапсырды», - деп жазды ол.
Әбішев реформаның негізгі бағыттарына қорғаныс шығындарының тиімділігін арттыру, кадрларды іріктеу жүйесін өзгерту, басқаруды жаңғырту, цифрландыру, кәсіби даярлық және әскери қызметшілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері кіргенін атап өтті.
28 қыркүйекке қарай мемлекеттік коммуникацияда жаңа ұстаным қалыптаса бастаған.
«Мемлекеттік коммуникация жаңа түсінік қалыптастыра бастады: қайғылы оқиға болды – мемлекет жүйелі қорытынды жасады – президент реформалау туралы шешім қабылдады», - дейді сарапшы.
Әлеуметтік желідегі талқылау да өзгерді
Саясаттанушы әлеуметтік желілердегі талқылаулардың сипаты да өзгергенін атап өтті.
«Әрине, Threads желісінде әлі де жер-жерде "жергілікті пікірталастар" жүріп жатыр. Бірақ мұнда да алғашқы эмоциялық күйзелістен мемлекеттік органдардың және жекелеген қоғамға белгілі тұлғалардың әрекетін бағалауға көшу байқалады», - дейді ол.
Мысал ретінде ол боксшы Жанқош Тұраровтың жаңа Қорғаныс министрін құттықтап жазған жарияланымына байланысты Threads желісіндегі реакцияны келтірді.
Мемлекет қандай шара қабылдады?
Әбішевтің айтуынша, 29 қыркүйекке қарай мемлекет ақпараттық кеңістікте нақты қабылданған шараларға сүйене алды. Қайғылы оқиғаның ауқымы анықталып, іздестіру операциясы аяқталды. Қаза тапқан әскери қызметшілердің отбасыларына мемлекеттік қолдау көрсетілді. Күдіктілер анықталып, қылмыстық тергеу жалғасып жатыр.
Президенттің жария мәлімдемесі, кадрлық шешімдер, Қорғаныс министрлігіндегі кешенді тексеру және армия реформасына қатысты нақты тапсырмалар да мемлекеттік күн тәртібін өзгертті.
«Мұның бәрі мемлекет ресми реакцияның мазмұнын едәуір күштірек бақылауға алғанын және болған оқиғаның қоғамдық түсіндірмесіне ықпал ету мүмкіндігі артқанын көрсетеді», - дейді сарапшы.
Саясаттанушының пікірінше, алғашқы күндері билік қорғаныс позициясында болса, 27 қыркүйектегі президент шешімдерінен кейін мемлекеттік органдардың ақпараттық бастамасы күшейген.
«Қазір билік 24–25 қыркүйектегідей қорғаныс позициясында емес, 27 қыркүйектегі Президент шешімдерінен кейін елеулі бастамаға ие болды», - дейді Әбішев.
Ендігі міндет – реформаның нәтижесін көрсету
Әбішевтің айтуынша, ендігі негізгі міндет – қабылданған шешімдердің нақты орындалуын көрсету.
«Ақордаға енді осы бастаманы сақтап қана қоймай, оны реформаның нәтижесін қоғамның тұрақты түсінуіне айналдыру қажет», - деп жазды саясаттанушы.
Оның пікірінше, мемлекеттік органдар президент тапсырмаларының орындалуын қоғамға ашық көрсетуі керек.
«Мемлекеттік органдар Президент тапсырмаларын орындау бойынша атқарылып жатқан жұмысты қоғамға көрсете отырып, өздерінің кәсіби жарамдылығын дәлелдеуі керек», - дейді сарапшы.
Саясаттанушының пайымынша, алдағы кезеңде қабылданған шешімдердің қоғамдық қабылдануы олардың нақты орындалуына және армия реформасының нәтижесіне байланысты болады.