Бүгін, 13:27
Теміржол бойындағы кезекті қаза жалғыз шаңырақтың ғана емес, тұтас қоғамның қабырғасын қайыстырған қасірет болып отыр, деп хабарлайды kznews.kz.
«Ажал айтып келмейді» десек те, Қазақстан теміржолындағы (ҚТЖ) жиілеп кеткен бұл қайғылы оқиғалар ендігі жерде кездейсоқтық емес, жүйелі сорға айналғандай. Polites News басылымының таратқан ақпараттарына сүйенсек, Қарағанды облысында төрт бірдей теміржолшының қазасынан кейін, араға көп уақыт салмай тағы бір монтёрдің өмірі электровоз табанында қиылды. Артында үш баласы боздап қалды, оның екеуі кәмелетке толмаған бүлдіршіндер. Оның үстіне мүгедектігі бар бала тәрбиелеп отырған отағасының тағдыры "біреулердің" кесірінен тас талқан болды. Еліміздегі ең ірі ұлттық компаниялардың бірінде еңбек қауіпсіздігіне жеңіл-желпі қарап, «айран ішкен құтылып, шелек жалаған тұтылатын» деңгейге түсіп кеткен. Ресми статистикаға көз жүгіртсек, Қазақстанда жыл сайын 1000-нан астам адам өндірісте жарақат алса, соның айтарлықтай үлесі дәл осы көлік пен логистика саласына тиесілі екенін байқау қиын емес.
Осы оқиғаға қатысты заң тұрғысынан үңілсек, ҚР Қылмыстық кодексінің 156-бабы (Еңбекті қорғау қағидаларын бұзу) бойынша іс қозғалып, тергеу жүргізілгенімен, көбіне түйені түгімен жұтатын жауапсыздық жоғары лауазымды тұлғаларға жете бермейді. «Тура биде туған жоқ» дейтін принциптің орнына, кінәні марқұмның өзіне аударып, «сақтық шарасын сақтамады» деген жалаң жауаппен құтылу — қалыпты жағдайға айналған. Қазақстандық сарапшылар, атап айтқанда, еңбек құқығы мамандары мен кәсіподақ белсенділері ҚТЖ-дағы техникалық базаның ескіргенін, жұмыс күшінің шамадан тыс жүктемесін және қауіпсіздік ережелерінің қағаз жүзінде ғана сайрап тұрғанын жиі айтып келеді. «Ауруын жасырған өледі» демекші, инфрақұрылымның 60-70 пайызы тозып тұрған жерде, мұндай оқыс оқиғалардың алдын алу мүмкін еместей көрінеді.
Бұл жерде «судың да сұрауы бар» екенін ескерсек, үш баланың несібесінен айырған жауапты тұлғалардың тек қызметінен кетіп қана қоймай, заң алдында барлығы үшін жауап беретін кезі жетті. Жетім қалған балалар мен тағдыр тәлкегіне түскен отбасының мұңы — бүкіл салалық жүйенің ақсап тұрғанының айғағы. Статистикалық мәліметтер бойынша, елімізде өндірістегі өлім-жітім көрсеткіші дамыған елдермен салыстырғанда әлдеқайда жоғары, ал өтемақы төлеу мәселесінде бармақ басты, көз қыстыға салыну әлі де тыйылмай тұр. Отанның игілігі үшін тер төккен қарапайым еңбек адамының өмірінің құны көк тиын емес екенін түсінетін уақыт жетті. Егер мемлекеттік бақылау органдары көз жұмбайлыққа салына берсе, ертең тағы бір шаңырақтың оты сөніп, тағы бір отбасы істен шыққан яки ескірген техниканың құрбаны болуы әбден мүмкін.
