Агроөнеркәсіп кешенін 2023-2024 жылдардағы қаржыландыруға жүргізілген аудит нәтижелеріне сәйкес, анықталған заңбұзушылықтардың жалпы көлемі шамамен 300 млрд теңгені құрады, оның ішінде бюджеттің тікелей шығындары – 32 млрд теңге, деп хабарлайды kznews.kz.
Үкіметтің баспасөз қызметінің хабарлауынша, тек 2 жылдың ішінде АӨК-ті мемлекеттік қолдау шараларына шамамен 1,2 трлн теңге бөлінген.
Қаржы министрі Мәди Такиев қомақты қаражаттың күтілетін экономикалық нәтиже мен халыққа пайда әкелмей игеріліп жатқанын атап өтті.
"Жүргізілген тексеру қорытындысы бойынша бірқатар заңбұзушылық анықталды. Мәселен, шаруаларды субсидиялауда 5,5 млрд теңге сомасына көлеңкелі схемалар белгілі болды. Атап айтқанда, 11 өңірде субсидия алушылар арасында 808,1 млн теңгеге бір ірі қара малды жалған сату жағдайлары тіркелді", - деді ол.
Сонымен қатар Қаржы министрі Мәди Такиев субсидиялар беру кезінде анықталған бірқатар нақты заң бұзушылықты айтты. Бюджеттік кредиттер шеңберінде жүзеге асырылатын АӨК-тің инвестициялық жобалары бойынша 13,3 млрд теңге сомасына заң бұзушылықтар анықталды. Мал мен жабдық мүлдем жеткізілмеген немесе аз мөлшерде жеткізілген фактілері белгілі болды; жеке құрылыс жұмыстары төленген, бірақ іс жүзінде орындалмаған.
Сондай-ақ мерзімі өткен берешегі бар және қолданыстағы тыйым салулары болған соңғы қарыз алушыларға микронесие беру кезінде өрескел бұзушылықтар анықталды. Мәди Такиевтің мәлімдеуінше, жалпы берешегі 45,8 млн теңгені құрайтын 25 қарыз алушыға 177,7 млн теңге көлемінде несие берілген.
Дала және егін жинау жұмыстарын қаржыландыру бағдарламаларын жүзеге асыру жыл сайын 140 млрд теңге көлемін және 3,2 мың қарыз алушыны қамтығанына қарамастан, жүйелі тиімсіздікке әкелгені атап өтілді. Ағымдағы ауыл шаруашылығы жұмыстарын қаржыландыру үшін құрылған «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ фермерлердің шығындарын 70%-ға дейін жабу жөніндегі мәлімделген көрсеткішті қамтамасыз ете алмай отыр. Қаражат көптеген қарыз алушылар арасында аз көлемде бөлінетіндіктен, жұмыстардың толық циклін орындауға мүмкіндік бермейді.
Анықталған заңбұзушылықтар мен бюджет қаражатының мақсатсыз пайдаланылуын ескере отырып, Премьер-министр АӨК-ті мемлекеттік қолдаудың тиімділігін арттыру мақсатында бірқатар тапсырма берді:
Қаржы министрлігі, Ауыл шаруашылығы министрлігі және жергілікті атқарушы органдардың ақпараттық жүйелерін интеграциялау арқылы бірыңғай цифрлық мониторинг енгізу;
субсидиялау жүйелерін қағаз жүзіндегі көрсеткіштерге емес, нақты өндірілген өнім көлеміне бағдарлай отырып қайта қарау;
мемлекеттік қолдау талаптары толық орындалғанға дейін субсидияланған малды сатуға жол бермейтін форматтық-логикалық бақылау тетігін қолдану;
мемлекеттік кредиттерді пайдалану арқылы жүзеге асырылатын инвестициялық жобалар бойынша құрылыс-монтаж жұмыстарына міндетті мемлекеттік сараптама жүргізу.
Нақты заңбұзушылық фактілері бойынша материалдар іс жүргізу шешімдерін қабылдау үшін құқық қорғау органдарына беріледі.