The Strategist – Помпео Қытайды Кеңес Одағына айналдырғысы келеді

0
0

АҚШ Қытайды жаңа Кеңес Одағына айналдыруға тырысуда.  The Strategist бұдан кейін не болуы мүмкін екендігі туралы жазады. Басылым авторлары Американың өзінің басты жауына қарсы мұндай арандатушылық саясатты бірінші рет жүргізіп отырғандығын атап өтеді.

1983 жылы АҚШ президенті Рональд Рейган Кеңес Одағына өзінің жаман Evil Empire – Зұлым империя сөзін жеткізді. Шілденің аяғында АҚШ мемлекеттік хатшысы Майк Помпео «Коммунистік Қытай және еркін әлемнің болашағы» атты маңызды баяндама жасады, онда ол Пекиннің қазіргі кезде Американың ұлттық қауіпсіздігінің ең басты қатері екендігі туралы айтты. Оның сөйлеуінің басты тақырыбы – қытай халқы емес, Қытай коммунистік партиясының жаһандық гегемонияға қол жеткізу жөніндегі жоспарлары. Мақала авторлары бұл өте жақсы дайындалған және жақсы жеткізілген сөз екенін атап өтті.

Помпео Қытай туралы сөзін айтқан АҚШ-ның төртінші шенеунігі атап өту керек. Оның алдында қытайлық мәселесіне Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Роберт О’Брайен, ФБР директоры Крис Рэй және Бас прокурор Уильям Баррдың пікір білдірген екен. Мұның бәрі АҚШ әкімшілігінің Қытайдан келетін қатерге қатысты келіскен ұстанымын білдіреді.

Алайда ақылға қонымды сұрақ туындайды: АҚШ президенті Дональд Трамптың өзі айтылған пікірмен келісе ме? Басылым Помпео сөзінде негізінен қытай коммунизмінің идеологиялық қауіпі туралы болғанына назар аударады, ал Трамп сауда және бизнес сияқты мәселелерге көбірек назар аударады. Бірақ бұл жағдайда да, ҚХР да, басқа елдер де бұл сөздің мәніне мән бере алмайды.

The Strategist Помпеонің маңызды мәлімдемелеріне сілтеме жасайды. Атап айтқанда, ол: оның миссиясы американдықтарға «қытайлықтардың біздің экономикаға, біздің бостандығымызға және әлемдегі еркін демократиялардың болашағы үшін нені білдіретінін» түсіндіру екенін айтты.

Помпео сонымен бірге, Қытай армиясының «күшті және одан сайын күшті болу және  қауіп төндіретіне» назар аударады. Аспан империясы, Америка Құрама Штаттарынан айырмашылығы, ешқашан әскери тақырыпқа назар аудармаған және қорғанысқа көбірек назар аударғанын ескеру керек.

The Strategist авторлары Помпеонің келесі сөздеріне  назар аударады: «Егер біз ХХІ ғасырдың азат болуын қаласақ, Қытаймен соқыр өзара әрекеттесудің ескі парадигмалары мұны істей алмайды. Еркін әлем осы жаңа тиранияны жеңіп шығуы керек». АҚШ Мемлекеттік хатшысы Қытай билігін еркін қоғамның қанаушылары деп атады және Бейжіңнің «бейбіт көтеріліс» туралы айтқан сөзіне алданып қалған АҚШ-ды ақтады.

Помпео Қытайды «одан сайын авторитарлы болуға және әлемнің басқа елдеріндегі бостандыққа көбірек агрессивті болуға» кінәлады. Ол Қытайды өзгеруге шақырды, өйткені «Бейжіңнің әрекеттері біздің халқымызға және біздің өркендеуімізге қауіп төндіреді».

Қазір Бейжің Вашингтоннан қатынастардың өзгергендігі және болашақта Америка Құрама Штаттары әлдеқайда шешуші шаралар қабылдауы мүмкін екендігі туралы нақты сигнал алды. Бұл Америка өзінің басты қарсыласына қатысты мұндай арандатушылық саясатты бірінші рет жүргізіп отырған жоқ.

1983 жылы АҚШ президенті Рональд Рейган өз сөзінде Кеңес Одағын «қазіргі әлемдегі зұлымдықтың орталығы» деп анықтап, Америка Құрама Штаттары мен КСРО арасындағы қақтығысты жақсылық пен жамандықтың арасындағы күрес деп сипаттады. Кейбір сарапшылар Рейганның сөзі мен одан кейінгі «Жұлдызды соғыстар» Кеңес Одағының түпкілікті ыдырауына жол ашты деп санайды.

Керімсал Жұбатқанов, Қазақ-Орыс халықаралық университетінің доценті, тарих ғылымдарының кандидаты

Загрузка...

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Пікіріңізді енгізіңіз!
мұнда сіздің атыңызды енгізіңіз