Лимфатикалық түйіндердің құрылысы, жіктелісі, Лимфақұрылымы. Лимфаның қозғалуына ісер ететін факторлар. Іш, жамбас және аяқ аймақтарынан лимфаның ағуы

0
560

Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина университеті

Студенттің өзіндік жұмысы

Мамандығы: Қоғамдық денсаулық сақтау
Дисциплина: Анатомия
Кафедра: Қалыпты және топографиялық Морфология
Курс: 1
Тақырыбы: Лимфатикалық түйіндердің құрылысы, жіктелісі, Лимфақұрылымы. Лимфаның қозғалуына ісер ететін факторлар. Іш, жамбас және аяқ аймақтарынан лимфаның ағуы.
Орындау түрі: Реферат
Орындаған: Сапарбаев Исламбек
Тобы: 105
Тексерген: Жұмабай Н.А
Оқытушының қолы:

Ақтөбе 2018 жыл

Лимфа түйіндері (лимфатические узлы); (nodi lymphatici, лат. nodi – түйін, lympha – таза су, ылғал) – пішіні дөңгелек немесе сопақша келген, лимфа тамырларының бойында орналасқан, лимфоциттердің түзілу процесі (лимфоцитопоэз) жүретін шеткі қантұзу мүшесі. Лимфа түйіндері сыртынан дәнекер ұлпалық қапшықпен қапталған. Ол коллаген талшықтарынан, аздаған эластин талшықтарынан және миоциттерден құралған. Дәнекерүлпалық қапшықтан лимфа түйіндері ішіне тарала енетін дәнекерүлпалық перделікгер бір-бірімен торлана жалғасып, лимфа түйіндерінің негізін (стромасын) құрайды. Олардың аралықтарында лимфа түйінінің негізгі қызметтерін атқаратын оның паренхимасы орналасады. Паренхиманың негізін ретикулалы ұлпа құрайды. Лимфа түйіндері сыртқы — қыртысты заттан, ішкі — бозғылт заттан және осы заттардың аралығындағы — қыртысмаңы (паракортикальды) аймақтан тұрады. Қыртысты затты лимфобласттардан, макрофагтардан, дендритті жасушалардан және лимфоциттерден түзілген лимфа түйіншелері және қапшық пен түйіншелер аралығындағы шеткі қойнау құрайды. Бозғылт затты перделікгер, орталық қойнаулар, лимфоидты ұлпадан құралған жүмсақ баулар түзеді. Қыртысмаңы аймағын перделікгер, аралық қойнаулар мен төменгі лимфа түйіншелері және жұмсақ баулар құрайды. Шеткі, аралық және орталық қойнаулармен ретикулалы ұлпа арқылы лимфа сүзіле ағып, механикалық және биологиялық тазартулардан өтеді. Лимфа түйіндерінде фагоцитоз арқылы бөгде заттар жойылады, Т-және В- лифоциттер, иммунды денелер түзіледі. Лимфа түйіндері организмдегі қорғаныс және қантұзу қызметтерін атқарады.

Лимфа түйіндерінің құрылысы.
Лимфа түйіндері сопақша немесе дөнгелек пішіндес, қартайғанда-лента тәрізді. Түйін қақпасынан артерия және нерв вена шығады.
Лимфа түйіні сыртынан дәнекер ұлпалы капсуламен қоршалған. Түйіннің ішіне капсуладан, оның паренхинасына жінішке аралықтар-трабекулар өтеді. Трабекулалар түйіннің қақпағы аймағынан басталады.
Түйіннің паренхимасы қара түсті қыртыс заттан, және жарық милы заттан тұрады. Қыртыс заты капсулаға жақын, ал милы заты түйіннің орталық бөлігінде орналасады.
Капсула мен трабекуланың бір жағынан және түйіннің паренхимасының арсында жінішке санылау, синус орналасады.

Лимфа түйінінің ми қабатының Синусы-бұл ішкі аймақтың ретикулярлы тінінен ауыр бөлінетін кеңістіктік түзілімдер. Лимфа түйінінің синустары осы кеңістіктердің көмегімен лимфа толтырылған, ол тамырларға айналады және қажет болған жағдайда зақымдануға жауап реакциясының дамуын қамтамасыз етеді.
Синустар былай бөлінеді:
1. Шеттік – капсуланың астында, капсула мен қыртыс заттың арасында.
2. Қыртыс аралық – трабекула мен қыртыс заттың арасында.
3. Милы аралық – милы затта.
4. Қақпалық синус – түйін қақпағында.
Шеттік синусқа лимфа тамыры ашылады. Қақпалық синустан шығарылатын лимфа тамырлары шығады. Негізгі лимфа сабауы болып кеуделік лимфа жолы саналады.
Лимфоидты түйіндер артериялық және веналық жүйеден тамыр өрімдерінің өту проекциясында орналасқан. Лимфа түйінінің құрылысы жабынды капсуланы қамтиды, одан трабекул түріндегі қосқыш-тоқпалы ауырулар, оның құрылымын ұзындығына бөле отырып. Тамырлар мен артериялардың тамырлары және лимфа сұйықтығы ағып өтетін шығару сипатындағы ыдыс өтетін қақпа орналасқан бұршақты пішінді болады.
Ұқсас ыдыс артқы жағында дөңес, ол сұйықтықты ішке жеткізеді. Қалыпты физиологиялық Өлшем бір сантиметрден аспауы керек.

Лимфа түйіндерінің жіктелуі
Беттік және терең түйіндер — олардың арасындағы шекара — фасция, әдетте, басында, мойында және аяқ-қолдарында орналасады .
Париетальды және висцералды түйіндер дененің қабырғаларында және оның қуысының ішінде болады .
Органдар мен органдар арасында, көбінесе ірі көктамырларға жақын жатыр.
Өңірлік бірнеше органдардың немесе облыстардың тораптарын біріктіреді.
Лимфа түйінінің қақпасынан 1-2 шығаратын лимфа ыдысы шығады, ал түйіннің қарама-қарсы шетінен 3-4 әкелетін ыдыс кіреді. Висцералды түйіндерде бірнеше қақпалар байқалады — кейбіреулерге әкелетін, ал басқалардан шығатын лимфа тамырлары шығады. Әкелетін және шығаратын лимфа тамырларының бір бөлігі түйіні немесе түйіндер тобын тартып, лимфа бағаналарына немесе лимфа түйіндеріне тікелей құйылады, бұл ісіктерді метастаздау кезінде клиникада ескеріледі.

Лимфа құрамы
Лимфа құрамына жасушалық элементтер, ақуыздар, липидтер, төмен молекулалық органикалық қосылыстар (аминқышқылдар, глюкоза, глицерин), электролиттер кіреді. Лимфаның жасушалық құрамы негізінен лимфоциттермен ұсынылған. Лимфадағы эритроциттер қалыпты жағдайда шектеулі мөлшерде кездеседі, олардың саны тіндердің жарақаты кезінде айтарлықтай артады, тромбоциттер қалыпты жағдайда анықталмайды. Макрофагтар мен моноциттер сирек кездеседі. Гранулоциттер инфекция ошақтарынан лимфаға енуі мүмкін. Лимфаның иондық құрамы қан плазмасының иондық құрамынан және интерстициалды сұйықтықтан айырмашылығы жоқ. Сонымен қатар лимфа ақуыздары мен липидтерінің құрамы қан плазмасынан айтарлықтай ерекшеленеді. Адамның лимфасында ақуыз мөлшері көлемінің орта есеппен 2-3% құрайды. Лимфадағы ақуыздардың концентрациясы оның түзілу жылдамдығына байланысты: ағзаға сұйықтықтың түсуі түзілетін лимфаның көлемін арттырады және ондағы ақуыз концентрациясын азайтады. Лимфада аз мөлшерде ұюдың барлық факторлары, антиденелер … жалғасы