Дүйсенбіде Женевада ДДСҰ Бас ассамблеясының отырысы басталады

0
27

60 астам ел Қытайдан зерттеу жүргізуді және ДДСҰ – ның коронавирустың өршуіне жауап беруін талап етеді

Дүйсенбіде Женевада ДДСҰ Бас ассамблеясының отырысы басталады. Австралия мен ЕО елдерінің коронавирус індетін тәуелсіз зерттеу туралы бастамасын 62 мемлекет қолдады. Қытай бастама авторларын «саяси шабуыл» деп айыптады.
62 мемлекеттен тұратын коалиция Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының 18 мамырда, дүйсенбіде, басталатын Бас ассамблеясының қарсаңында коронавирустың өршуіне тәуелсіз тергеу жүргізу туралы Австралия мен Еуропалық Одақтың бастамасын қолдады.
«COVID – 19 – ға келісілген халықаралық жауаптың бейтарап, тәуелсіз және жан – жақты бағалануы» талабы, ресми Бейжіңнің «Қытайға саяси шабуыл» деп есептейтін «қатал қарсылығын» тудырды.
Бұл бастама Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Дүниежүзілік жануарлар денсаулығын сақтау ұйымының «вирустың зоонотикалық көзін және оның адам ағзасына ену жолдарын, оның ішінде аралық хосттардың ықтимал рөлін анықтау үшін» бірлескен зерттеуді қарастырады.
Бұл бастаманы Индонезия, Жапония, Оңтүстік Корея, Түркия, Ресей, Оңтүстік Африка Республикасы және Ұлыбритания қолдады. Сонымен бірге, Еуропалық комиссия ДДСҰ Бас ассамблеясында дауыс берудің оң нәтижесі үшін бастаманы «барлық негізгі ойыншылар қолдауы керек, ал Қытай олардың бірі болып табылады» деп мәлімдеді.
Бейжіңді және ДДСҰ – ны індетке жауап болмағаны үшін сынға алған Америка Құрама Штаттары бұл бастаманы әлі қолдамады, АҚШ «вирустың қытай Уханьда қалай пайда болғанын» білуді талап етіп, қатал тілде сөйлеуді талап етеді.

COVID – 19 коронавирустық инфекциясының өршуі Қытайдың Ухань қаласында 2019 жылдың желтоқсан айында басталды. 17 мамырда әлемде 4, 69 миллион адам коронавирусты жұқтырды, 314 мың адам қайтыс болды, 1, 72 миллионға жуық адам қалпына келді, деп хабарлайды Джонс Хопкинс университеті.
Соңғы апталарда Қытайда індеттің таралуын ең басында жасырды деген айыптар көбейе түсті.
Мазмұны Bloomberg – ге белгілі болған АҚШ – тың барлау қызметі жасаған баяндамада Қытай коронавирустың таралу ауқымын жасырғаны туралы айтылып, жұқтыру оқиғаларын да, өлім – жітім санын да ескермеді.
АҚШ вице – президенті Майк Пенс 1 сәуірде CNN телеарнасына берген сұхбатында Қытай билігі «ашықтан – ашық» болса, бүкіл әлем жақсы жағдайда болуы мүмкін деді. 23 сәуірде АҚШ мемлекеттік хатшысы Майк Помпео Қытай коммунистері «болған жағдайға жауап береді» деген сенім білдірді. 3 мамырда ол Америка Құрама Штаттарда пандемияның Ухан институтынан коронавирус ағып кетуінен басталғанын дәлелдейтін көптеген дәлелдер бар деп мәлімдеді, дегенмен ол кейін ешқандай сенімділік жоқ екенін атап өтті.
Сонымен қатар, Америка Құрама Штаттары «ДДСҰ ақпаратты уақтылы және айқын түрде тиісті түрде ала, тексеріп, бөлісе алмады» деп санайды. Осыған байланысты АҚШ президенті Дональд Трамп тергеу аяқталғанша ұйымды қаржыландыруды тоқтата тұрғанын мәлімдеді.

Керімсал Жұбатқанов, Қазақ – Орыс халықаралық университетінің доценті, тарих ғылымдарының кандидаты