2020 жылғы дүниежүзілік бақыт туралы есебі туралы

0
62

2020 жылғы дүниежүзілік бақыт туралы есебі туралы

Бірінші дүниежүзілік бақыт туралы есеп 2012 жылы жарияланды және бүгінде 153 елді қамтылды. Бақыт индексі жан басына шаққандағы ЖІӨ, әлеуметтік қолдау деңгейі, өмір сүру ұзақтығы, сыбайлас жемқорлықпен күрес және т. б. бағалауға негізделген.
Үшінші жыл қатарынан әлемдегі ең бақытты елдің атағы Финляндия, одан кейін Дания, Швейцария, Исландия, Норвегия, Нидерланды, Швеция, Жаңа Зеландия, Австрия және Люксембург. Канада алғашқы ондықтан шығып, Австралия, Ұлыбритания және Израильден сәл озып, 11 – ші орынға тұрақтады.
Еврей мемлекетінің рейтингте алатын орны бұдан да құрметті, өйткені Германия биыл 17 – ші орында, Америка Құрама Штаттары 18 – ші орында, Франция 23 – ші орында, Испания 28 – ші орында, Италия 30 – ші орында.
Зерттеу COVID – 19 эпидемиясы басталғанға дейін жүргізілгенін айта кету керек, ол келесі жылы нәтижелерді айтарлықтай түзете алады. Мұндай рейтингтерде әрқашан субъективтік элемент болатынын түсіну керек, мысалы, кедей Гватемала 29 орынды, бай Кувейт 48 орынды ие болған.
Осыны ескере отырып, рейтингтің 38 – ші сатысында тұрған авторитарлық Өзбекстан бірнеше жылдар бойы бұрынғы КСРО – ның «ең бақытты» ел болып танылғанына таңдануға болмайды.
Ол ЕО мүшесі Литвадан біршама төмен (41 орын), одан кейін Қазақстан (50), Эстония (51), Латвия (57), Молдова (70), Тәжікстан (71), Ресей (73), Қырғызстан (). 74), Беларусь (75), Әзірбайжан (89), Түрікменстан (95), Армения (116), Грузия (117) және Украина (123).
Иә, Украина Еуропада ғана емес, сонымен бірге Намибия мен Либерия арасында орналасқан бұрынғы кеңестік республикалардың ішіндегі ең «сәтсіз» болып қала береді. Сонымен бірге, Украина бірден өзінің Бақыт индексін былтыр 133 – ші орыннан 10 пунктке жақсартты.
Зерттеудің жеке нүктесі Тель – Авив 8 орынды иемденген қалалардың рейтингі болды (Осло мен Стокгольм арасында), ал Иерусалим – 33 – ші, Венадан төмен, ол 29 – ші, бірақ Лондоннан 36 – ші орынға орналасқан еді.
Киев 142 – ші қатарда тұр, ол Найроби (139) мен Браззавильден (140) төмен, бірақ Ереваннан (159) және Тбилисиден (164) жоғары тұр. Каунас (66 орын) бұрынғы КСРО – ның барлық қалаларынан жоғары тұр, Рига (70), Вильнюс (72), Ташкент (75), Мәскеу (76), Кишинев (82) және Минск (97).
Биылғы есепте Бақыт индексі ең төмен үш ел – Зимбабве, Оңтүстік Судан және Ауғанстан.

Керімсал Жұбатқанов, Қазақ – Орыс халықаралық университетінің доценті, тарих ғылымдарының кандидаты