Қызметтерді сертификаттау тәртібі | туралы қазақша

0
133

Қазақстан Республикасында қызмет көрсетулерді сертификаттауды жүргізу үшін жағдай жасалған, ол сервис кәсіпорындарының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етуі тиіс: Тиісті нормативтік-құқықтық актілер, әдістемелік база (Беларусь Республикасының ұлттық сертификаттау жүйесі); Біртекті қызметтер топтарын сертификаттау жөніндегі органдар мен қызметтер құрылады; қызметтер бойынша нормативтік-техникалық құжаттама қоры қалыптастырылады.

Қызметтерді сертификаттау кезінде іс-қимылдар кешені жүзеге асырылады, оның нәтижесінде сертификаттау объектісі нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес келетіні расталады. Қызметке Сертификат-тұтынушының тікелей бағалауына жататын сипаттамаларды қоса алғанда, қызметтің сипаттамасын және оған қойылатын талаптарды қамтитын құжат.

Қызметтерді сертификаттау жөніндегі аккредиттелген орган қызметтерді сертификаттау жөніндегі жұмысты жүзеге асыру өкілеттігін ресми алған орган. Сертификатталған қызмет-сертификаттаудан өткен қызмет. Қызметтерді сертификаттау схемасы-қызметтің белгіленген талаптарға сәйкестігін дәлел ретінде қабылдап, іс-әрекеттердің белгілі бір жиынтығы. Сертификаттау-арнайы уәкілетті билік органының персоналға, процестерге, рәсімдерге немесе бұйымдарға қойылатын қолданыстағы біліктілік талаптарын анықтауға, тексеруге және құжаттамалық растауға бағытталған әдістемелік және практикалық қызметі. Қызмет көрсету саласындағы сертификаттау объектісі-сертификатталуға тиіс объект. Сапа менеджменті жүйесі-тұтынушының талаптарына және нормативтік-техникалық құжаттамаға сәйкестігін қамтамасыз ететін жүйе. Қызметтерді сертификаттаудың негізгі қағидаттары: Тексеру мен бағалауды жүргізудің объективтілігі; адамдардың өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіздік көрсеткіштері және қоршаған ортаны қорғау талаптары бойынша қызметтерді сертификаттаудың міндеттілігі; Қызметтерді тұтыну сипаттамаларына, регламенттелген нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкестігіне сертификаттаудың еріктілігі; Қызмет түрлері бойынша сынақ зертханаларын (орталықтарын) мамандандыру; Тұтынушылар қоғамдарының өкілдерін сертификаттауды жүргізуге тарту; Өтініш берушілерге сертификаттау жүргізу жөніндегі жұмыстарға ақы төлеу; Барлық мүдделі тараптар үшін тексеру және бағалау әдістерінің қолданылуы. Қызметтерді сертификаттау кезінде адамдардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігін немесе қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етуге байланысты жекелеген сипаттар, сондай-ақ қызметтер сапасының және қызмет көрсету шарттарының басқа да сипаттамалары расталуы мүмкін. Тұтынушылардың өмірі мен денсаулығы үшін Қауіпсіздікке, экологиялыққа, осы қызметтер бойынша қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттаманы оларда қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау талаптарының болуына талдау негізінде қандай қызмет түрлері сертификаттауға жататыны; ерікті сертификаттау кезінде қандай талаптар мен сипаттамалар анықталуы мүмкін екені анықталуға тиіс. Жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сертификаттау өнімді сертификаттау сияқты реттілікпен жүзеге асырылады және алты кезеңді көздейді: 1) сертификаттауға өтінім беру; 2) өтінім бойынша қарау және шешім қабылдау; 3) жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің белгіленген талаптарға сәйкестігін бағалау; 4) сертификатты беру мүмкіндігі туралы шешім қабылдау; 5) сәйкестікті қолдануға сертификат және лицензия беру; 6) сертификатталған жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді инспекциялық бақылау.

Жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің белгіленген талаптарға сәйкестігін бағалау кезеңінің мазмұны жұмыстардың орындалуын және көрсетілетін қызметтердің көрсетілуін бағалауды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің нәтижелерін тексеруді, сынауды қамтиды. Бірінші рәсімнің қорытындылары актілерде, екіншісі — сынақ хаттамаларында көрсетіледі. Беларусь Республикасында қызметтерді сертификаттау кезінде 4 схеманы пайдаланады. №1 Схема материалдық емес қызметтерді сертификаттау кезінде қолданылады, жеке кәсіпкерлер үшін артықшылық болып табылады. № 1 схеманың мазмұны: қызметті атқарушыны аттестаттау, инспекциялық бақылау. № 2, 3 схемалар материалдық қызметтерді сертификаттау кезінде қолданылады.

Материалдық қызмет көлемі аз кәсіпорындар мен жеке кәсіпкерлер үшін № 2 схема артықшылық болып табылады. № 3 Схема материалдық қызметтерді Міндетті сертификаттаудың негізгі схемасы болып табылады. № 2 схеманың мазмұны: қызмет атқарушысын аттестаттау,қызмет нәтижесін тексеру( сынау), инспекциялық бақылау . № 3 схеманың мазмұны: қызмет атқарушысын аттестаттау,қызметтің Өндірістік процесін бағалау (тексеру), қызмет нәтижесін тексеру (сынау), инспекциялық бақылау . № 4 Схема материалдық емес және материалдық қызметтерді сертификаттау кезінде қолданылады. № 4 Схема өтініш берушінің қалауы бойынша материалдық қызметтерді Міндетті сертификаттаудың негізгі схемасы ретінде пайдаланылуы мүмкін. № 4 схеманың мазмұны:қызмет көрсету сапасының жүйесін сертификаттау, инспекциялық бақылау.

Таңдау қызметтің материалдық немесе материалдық емес сипатына, сертификаттаудың міндеттілігіне немесе еріктілігіне, сондай-ақ қызмет көрсетудің көлемі мен сипатына байланысты. Атап айтқанда, материалдық қызметтерді сертификаттау кезінде 2,3 және 4 схемалар, материалдық емес қызметтер — 1 және 4 схемалар қолданылады. Материалдық қызметтерді Міндетті сертификаттаудың негізгі схемасы 3-схема болып табылады, өтініш берушінің қалауы бойынша 4-схема пайдаланылуы мүмкін. Қызмет көлемі аз кәсіпорындар мен жеке кәсіпкерлер үшін 2-схема қолайлы. Материалдық емес қызметтерді сертификаттау үшін 4-схема, ал жеке кәсіпкерлер үшін 1-схема пайдаланылады. РД 50.5.011—94 дамуына сертификатталатын қызметтерге қойылатын талаптар, «қызметтің нақты түрін сертификаттау тәртібі» құжаттарында қалыптастырылатын тексеру рәсімдері әзірленеді (әрбір қызмет түрі үшін жеке құжат).

Туристік қызмет көрсетуді сертификаттау туристік қызмет көрсетушілер үшін сертификаттаудың 4 схемасын қамтиды. Өнімді сертификаттау кезіндегі сияқты, барлық схемаларда белгіленген талаптарға сәйкестігін растайтын және сертификаттау рәсімдерінен тыс алынған қосымша құжаттар пайдаланылуы мүмкін: социологиялық зерттеулердің нәтижелері, сараптамалық бағалау, қызмет нәтижесі ретінде Өнімді сынау хаттамалары, атқарушы биліктің мемлекеттік органдарының және т.б. қорытындылары. бұл құжаттар жұмыстар мен қызметтерді бағалау, тексеру және инспекциялық бақылау жөніндегі жұмыстарды қысқарту үшін негіз бола алады. Жұмыс және қызмет нәтижелерін тексеру кезінде әлеуметтік және сараптамалық әдістер кеңінен қолданылады.

Мысалы, дүкенде, қоғамдық тамақтану кәсіпорнында қызмет көрсету сапасын бағалау үшін келушілерге сауалнама жүргізіледі. Жөндеу кәсіпорындарында тапсырыс берушілердің аты-жөні мен телефондары бар тапсырыс кітабы көмегімен клиенттермен байланысады және олардың жөндеу және қызмет көрсету сапасы туралы пікірлерін анықтайды. Сараптама әдістері тәжірибелі сарапшы-мамандар тобының қатысуынсыз жұмыстар мен қызметтердің нәтижелерін білікті бағалау мүмкін болмаған жағдайларда қажет: тағамдарды және аспаздық бұйымдарды қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында дегустациялау; шаштараз шеберлері жасаған шаштардың сапасын бағалау; білім беру саласындағы сабақтардың сапасы мен білім деңгейі.

Материалдық қызметтерді бағалау үшін (химиялық тазалауға ұшыраған заттардың сапасы, жөнделген аппараттың параметрлері) аспаптық әдістер кеңінен қолданылады. Жұмыстар мен қызметтерді сертификаттау жүйесінің ерекшеліктерінің бірі — материалдық емес қызметтерді және жекелеген материалдық қызметтерді (мысалы, бөлшек сауда қызметтерін) сертификаттау жүйесінің құрылымында сынақ зертханасы сияқты буын болмауы мүмкін. Қажет болған жағдайларда сертификаттау органдары аттестатталған сынақ зертханаларын тарта алады. Декларация өтінімін беру және қарау мынадай түрде жүзеге асырылады:: Өтініш беруші белгіленген нысандағы өтінім-декларацияны сертификаттау жөніндегі органға жібереді. Онда өтініш берушінің атауы мен мекен-жайы, қызметтерді сертификаттау жөніндегі органның атауы, сертификаттауға байланысты шығыстарды төлеу міндеттемесі көрсетіледі. Өтініммен бірге көрсетілетін қызметтердің номенклатурасы туралы ақпарат, көрсетілетін қызметтердің мәлімделген түрін көрсету тәжірибесі туралы мәліметтер, нормативтік-техникалық құжаттама туралы мәліметтер, мәлімделген қызметті көрсету үшін жағдайлардың болуы, пайдаланылатын жабдықтың қысқаша сипаттамасы, метрологиялық қамтамасыз ету, сапаны бақылауды ұйымдастыру және жүргізу тәртібі туралы мәліметтер жіберіледі.

Алдын ала бағалауды ұсынылған материалдарды сараптау жолымен сарапшы-аудиторлардан тұратын сертификаттау жөніндегі органның комиссиясы бір ай мерзімде жүргізеді. Алдын ала бағалау нәтижелері бойынша қорытынды жасалады, онда сертификаттаудың келесі кезеңдерін жүргізудің орындылығы (немесе бас тартуы) белгіленеді. Тексеруді сертификаттау жөніндегі орган тағайындаған Комиссия жүргізеді. Қызмет атқарушысын аттестаттау кезінде біліктілікті, жұмыс тәжірибесін, нормативтік-техникалық құжаттаманы білуін тексеру көзделеді, тестілеу жүзеге асырылады (тұтынушымен тікелей байланысатын қызметкерлер үшін). Қызметтің Өндірістік процесін бағалау кезінде: 1) НТҚ, қажетті жабдықтың, құрал-сайманның, метрологиялық қамтамасыз етудің болуын; 2) НТҚ талаптарының сақталуын; 3) техникалық бақылау жүйесін; 4) персоналдың біліктілігін тексереді.

Қызмет көрсету сапасы жүйесін сертификаттауды Бел СТ жүйесінің талаптарына сәйкес жүзеге асырады. Бұдан басқа, бұл жағдайда бағаланады: Материалдық-техникалық базаның жай-күйі, оның ішінде жоспарлау, сәндік безендіру, ғимарат пен жабдықтың техникалық жай-күйі; Қызметтердің ассортименті мен сапасы; Санитарлық-гигиеналық жағдайлар; Қызмет көрсету шарттары (этика, жайлылық, эстеттілік, сыпайылық және т. б.).; Қызметтің дәлдігі мен орындалу мерзімі, толықтығы және т. б. Тексеру қорытындысы бойынша акт жасалады, онда қызметтің НТҚ-да белгіленген талаптарға сәйкестігі (сәйкес еместігі) туралы қорытынды келтіріледі. Өтініш берушіге сертификатты беруді қызметті сертификаттау жөніндегі орган жүзеге асырады. Сертификаттың қолданылу мерзімін оны берген орган белгілейді,бірақ 3 жылдан аспайды.

#Қызметтерді #сертификаттау #тәртібі

Рақмет ретінде жарнаманы баса кетіңіз