Мал шаруашылық кәсіпорынның жұмысын жоспарлау туралы қазақша

0
56

Ауыл шаруашылығы Ресей Федерациясының халық шаруашылығының ең маңызды салаларының бірі болып табылады, ол ел халқы үшін азық-түлік өнімдерін, қайта өңдеу өнеркәсібіне арналған шикізатты өндіреді және халықтың басқа да қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Осылайша, қоғамның халық тұтынатын тауарларға деген сұранысы ауыл шаруашылығы есебінен шамамен 75% — ға жабылады.

Мал шаруашылығы оның жалпы өнімінің жартысынан астамын беретін ауыл шаруашылығының маңызды саласы болып табылады. Мал шаруашылығы салаларының ішінде сүтті мал шаруашылығы ерекше орын алады. Ол негізгі азық-түлік көзі болып табылады.

Сүт өндіру және өңдеу саласы-ресейлік агроөнеркәсіп кешенінің маңызды құрамдас бөлігі. Сүт және оны қайта өңдеу өнімдері ел халқының жоғары сұранысын пайдаланатын жоғары баға беретін Тамақ өнімдері болып табылады. Алайда елде сүттің жан басына шаққандағы тұтынылуы ұсынылған медициналық норманың 59,4% — ын және 1990 жылғы деңгейдің 60,4% — ын ғана құрайды. Экономикалық себептер халықтың сатып алу қабілетінің төмендеуімен, ұйымдастырушылық — сүт өндірушілер мен қайта өңдеу өнеркәсібі арасындағы шаруашылық байланыстардың жетілмеуімен байланысты.

Кейбір басшыларда анасы 5 мың кг төмен емес және сүт өзенмен ағады. Бұл өте қауіпті қате.

Жоғары өнімді табынды құру үшін ең жақсы жануарларды іріктеп алу жеткілікті емес, олар үшін әлеуетті мүмкіндіктерді анықтауға мүмкіндік беретін жағдайлар жасау қажет: толыққанды рацион, шешіну, күтім, заманауи технологиялар және т.б. бұл ретте негізгі фактор – азықтандыру.

Сүтті-тауарлы өндіріс үшін жемді нақты талдау қажет, өйткені жем-шөп құралдарының құрамы туралы нақты деректер негізінде оларды дұрыс пайдалануға болады, бұл мал өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Мал азығын арттыру үшін азықтық базаны, ең алдымен – азықтың сапасын жетілдіру қажет. Тиімді азықтандыру кезінде сиырлардың рационында көлемдік азықтар 70%, концентраттар 30% құрауы тиіс.

Ресейде соңғы жылдары сиырлардың сүт өнімділігі айтарлықтай өсті. Иіссіз ұстау жүйесі, заманауи сауу жабдығы және миксерменді азықтандыру күюдің өсуіне ықпал етеді.

РФ Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша 2004-2009 жылдары сиырлардың өнімділігінің өсуіне қарай құнарландырылған азықтың шығыны ұлғаюда. Жемдік сиырға жылына 3500 кг жуық сауылған кезде диетадағы мұндай азықтың үлесі шамамен 30% — ға жуық.

Болып саналады, бұл айырбастау жем-сүт 3,5%-ші майлылық керек полновозрастных сиыр раздое долее 1,6; первотелок – 1,5; орташа бір сауын маусымындағы – 1,3.

Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, сүттің ең көп санын біріктірілген біртипті азықтандыруда (шөп, сүрлем, пішендеме, шөп, құрғақ шай) болған сиырлардан алады. Олардың сауымы бақылау тобынан 403 кг жоғары және 2845 кг сүт құрады.

Осы азықтандырудың тиімділігін талдау сиырлардың жоғары сүт өнімділігі 100 кг сүттің өзіндік құнын 83 сомға төмендетуге мүмкіндік береді. Бұл ретте рентабельділік деңгейі 17% — ға артады.

Талдамалық зерттеулердің нәтижелері Төмендетегі облысындағы мал шаруашылығының төмен тиімділігінің негізгі себептерінің бірі ауыл шаруашылығы коммерциялық ұйымдарының басым бөлігінде ішкі шаруашылық резервтерін іске асыру үшін қажетті бос материалдық және қаржылық ресурстардың болмауы болып табылатындығын көрсетті. Сонымен қатар, облыста қаржы жағдайы тұрақты, саланы дамытуға қаражат салуға мүмкіндігі бар ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының аздаған саны бар. Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қаржылық жай-күйіндегі айырмашылықтар және ірі қара малды өсіру мен бордақылаудың тиімділігін арттыру бағыттарының алуан түрлілігі шаруашылық жүргізуші субъектілер деңгейінде осы саланың даму стратегиясын әзірлеуге сараланған көзқарас қажеттілігін айқындайды.

Қазіргі уақытта сүт өндірісінің жалпы көлемі, жануарлардың өнімділігі, өнімнің өзіндік құны, саланың пайдасы мен рентабельділігі сияқты көрсеткіштер жүйесімен сипатталатын оның тиімділігін арттыру үшін шаруашылықтарда перспективада сүт саласының дамуын алдын ала жоспарлау және болжау қажет.

Ресурстық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі және аграрлық сектор мемлекет тарапынан барынша аз дотациялану жағдайында сиырлардың өнімділігін арттыруға бағытталған жемшөп өндірісінің бейімделген ресурс үнемдеуші жүйелерін әзірлеу және негіздеу өзекті проблема болып табылады.

Бұл курстық жұмыстың мақсаты сүтті өндіру мен іске асыруды талдау, оның өзіндік құнын талдау, сүт өндірісіне әсер ететін факторларды анықтау, сиырларды азықтандырудың оңтайлы тәуліктік рационының экономикалық-математикалық моделін әзірлеу болып табылады.

Мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылды:

— қоралық кезеңде сиырлардың оңтайлы өнімділігін таңдаудың теориялық аспектілерін зерттеу;

— нақты кәсіпорынның ұйымдық-экономикалық сипаттамасын ашу;

— сүт өндіру мен өткізудің экономикалық тиімділігіне талдау жүргізу;

— математикалық модельдеу әдістерін қолдана отырып тамақтандырудың оңтайлы тәуліктік рационын құру.

Курстық жұмыстың тақырыбы-Математикалық модельдеу әдістерін қолдана отырып, қоралық кезеңде сиырлардың оңтайлы өнімділігін таңдау.

Зерттеу объектісі ретінде Ресей Федерациясының тіркелген заңды тұлғасы болып табылатын, дербес балансы бар және ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен және сатумен айналысатын «Базинское» ашық акционерлік қоғамы таңдалды.

Әдістемелік зерттеу:

— жалпы диалектика-материалистік әдіс;

— жалпығылыми әдістері сияқты:

а) жүйелік — зерттелетін объектіні жүйелік талдау тұрғысынан біртұтас ретінде кешенді зерттеу;

б) талдау және синтез-құбылыстың бастапқы бөлінуін жекелеген бөлімдерге біріктіріп, кейіннен олардың әрқайсысын қарау және тұтас жүйеге әр түрлі элементтерді жасау;

в) индукция-жеке тұлғаның;

г) дедукция – алдымен жалпы алгоритм береді, ал ішінара қорытындылар тек бастапқы жағдайдың жеке жағдайлары болып табылады;

д) мынадай әдістер: бақылау және деректер жинау (құжаттық), графикалық; 309813 өндіріс өткізу сүт рационы азықтандыру

е) математикалық модельдеу әдістері.

Негізгі ақпарат көздері «Базинское» ААҚ-ның 2008-2010 жылғы жылдық есептері.

#Мал #шаруашылық #кәсіпорынның #жұмысын #жоспарлау