Қазақстандық спортшы Ясмина Тоқсанбаева Азия ойындарында марафондық спорттық жүрістен бірінші болып мәреге жеткенімен, кейін оның нәтижесі жойылып, алтын медальдан айырылды. Бұған спортшының жарыста киген аяқкиімінің World Athletics бекіткен талаптарға сәйкес келмеуі себеп болған, деп хабарлайды kznews.kz.
Қазақстандық спортшы Ясмина Тоқсанбаева Азия ойындарында 42,195 шақырымдық марафондық спорттық жүрісте бірінші болып мәреге жеткенімен, кейін оның нәтижесі аяқкиіміне қатысты талаптарды бұзды деген шешіммен жойылды. World Athletics спортшы киген аяқкиім моделінің жарыстарда пайдалануға рұқсат етілген тізімде болмағанын растаған.
Спортшы қандай аяқкиім киген?
28 қыркүйекте жарияланған Marie Claire Kazakhstan және басқа да спорттық басылымдардың материалдарында Ясмина Тоқсанбаеваның жарыста ASICS Magic Speed 4 кроссовкасын кигені жазылған.
Неліктен бұл аяқкиім жарысқа жарамсыз деп танылды?
Қазақстан Ұлттық Олимпиада комитетінің ресми түсіндірмесінде мәселенің негізгі себебі ретінде спортшы киген аяқкиім моделінің World Athletics (Халықаралық жеңіл атлетика қауымдастығы) мақұлдаған тізімде болмағаны көрсетілген. Жарыстан кейін жүлдеге іліккен спортшылардың аяқкиімі міндетті түрде тексерілген. Тексеру барысында Тоқсанбаеваның аяқкиім моделі рұқсат етілген тізімнен табылмаған.
Ал кроссовканың техникалық сипаттамасына қатысты мәліметтер БАҚ-та әртүрлі беріліп отыр. Offside.kz мәліметінше, ASICS Magic Speed 4 моделінің өкше тұсындағы табаны шамамен 43,5 миллиметр. Басылым бұл көрсеткішті RoadTrailRun профильдік ресурсының деректеріне сүйеніп келтіреді.
World Athletics ережесінде жолдағы жүгіру және спорттық жүріс жарыстарында аяқкиім табанының максималды қалыңдығы 40 миллиметр деп белгіленген. Сондықтан БАҚ-та бұл модельдің көрсетілген шектен шамамен 3,5 миллиметрге жоғары болуы мүмкін деген талдау жасалған.
Алайда 43,5 миллиметр көрсеткіші Тоқсанбаеваның нәтижесін жоюдың ресми себебі ретінде жарияланған жоқ. Ресми түсіндірмеде нақты модельдің World Athletics мақұлдаған тізімде болмағаны айтылған.
World Athletics ережесі қашан өзгерді?
Ұлттық Олимпиада комитетінің мәліметінше, World Athletics спорттық аяқкиімге қойылатын талаптарды 2026 жылғы 19 наурызда жаңартқан. Жаңа ережелер 20 сәуірден бастап күшіне енген.
ҰОК мәліметінше, тиісті ақпарат World Athletics-ке мүше барлық ұлттық федерацияларға жіберілген. Жаңа талаптар күшіне енгеннен кейін олар жарыстардың барлық қатысушылары үшін міндетті болған. Ережені сақтамау спортшының нәтижесін жоюға әкелуі мүмкін.
Нәтижесі қалай өзгерді?
27 қыркүйекте Ясмина Тоқсанбаева 42,195 шақырымдық марафондық спорттық жүрісті 3 сағат 22 минут 20 секундта аяқтап, бірінші болып келген. Сол күні жарыстан кейін оның аяқкиіміне қатысты наразылық түсіп, мәселе World Athletics деңгейінде қаралды.
Техникалық делегаттар жарыстан кейін үздік үштікке енген спортшылардың аяқкиімдерін тексерген. Тоқсанбаеваның аяқкиім моделі рұқсат етілген тізімде жоқ екені анықталған соң, аяқкиімнің фотосуреттері мен тиісті ақпарат World Athletics-ке жіберілген. Халықаралық федерация кейін бұл модельдің жарыстарда пайдалануға мақұлданбағанын растаған.
Нәтижесінде Тоқсанбаеваның көрсеткіші жарамсыз деп танылып, жарыстың қорытынды хаттамасы өзгертілді. Алтын медаль Қытай спортшысы Даньцзэн Цюйцзунға берілді.
Қазақстан тарапы не істеп жатыр?
Қазақстанның Жеңіл атлетика федерациясы Тоқсанбаеваның нәтижесіне қатысты қабылданған шешімге шағым жолдағанын мәлімдеді. Федерацияның айтуынша, World Athletics тізімінде ASICS бренді бар, алайда Тоқсанбаева жарыста пайдаланған нақты модель бұл тізімде болмаған.
Сонымен қатар федерация спортшының аяқкиімі жарыс басталғанға дейін тексеріліп, оған жарысқа шығуға рұқсат берілгенін айтады. Федерация осы жағдайды ескере отырып, спортшының құқықтары мен мүдделерін қорғауды жалғастыратынын айтты.
Ұлттық Олимпиада комитеті өз кезегінде World Athletics, Азия жеңіл атлетика қауымдастығы, Азия Олимпиада кеңесі және Қазақстанның Жеңіл атлетика федерациясымен байланыста екенін хабарлады. Қазір спортшыға қолдау көрсету және апелляция беру мүмкіндігін қарастыру жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Ясмина Тоқсанбаева не дейді?
Қазақстандық спортшы Ясмина Тоқсанбаева Азия ойындарында алтын медальдан айырылғаннан кейін әлеуметтік желіде өз пікірін білдірді.
Спортшы алдымен өзін қолдаған барша жанға алғысын айтып, Қазақстан халқынан қолдау сұрады.
«Барлығы Жаратқанның қалауымен болады! Мені қолдап, жанымнан табылған және қасымда болмағанына қарамастан қолдау білдірген баршаңызға миллион рет алғыс айтамын. Рақмет, Қазақстан! Қазір маған сіздердің қолдауларыңыз өте қажет. Бүгін біз Азия рекордын орнаттық, бүгін тарихты қайта жаздық! Егер мұның бәрін менен тартып алса да, мен қайта оралып, мұны тағы да жасаймын!» – деп жазды Ясмина Тоқсанбаева.
Кейін спортшының нәтижесі ресми түрде жойылып, алтын медальдан айырылғаны белгілі болған соң тағы бір жазба жариялады.
«Біз соңына дейін күрестік. Мен үшін күрескен барлық суперқаһармандарыма рақмет! Жеке жаттықтырушымнан бастап, Қазақстанның Жеңіл атлетика федерациясының бүкіл құрамына және Спорт министріне дейін. Бүгін мені мың бөлікке бөлшектеп тастағандай болды», – деді спортшы.
Ясмина Тоқсанбаева сондай-ақ жарыс алдындағы аяқкиім тексерісіне қатысты пікір білдірген. Оның айтуынша, егер кроссовкасының талапқа сәйкес келмейтіні алдын ала белгілі болғанда, ол оны бірден ауыстырар еді.