Таяу Шығыстағы қарулы қақтығыстың басталғанына бір айға жуықтады. Осы уақыт ішінде аймақтағы жағдай шиеленісе түсіп, соғыс қимылдары жаңа, неғұрлым ауқымды кезеңге өтуі мүмкін деген болжамдар айтылуда. Америкалық БАҚ-тың, атап айтқанда CBS News телеарнасының бірнеше дереккөзге сүйеніп жасаған мәлімдемесіне сәйкес, Пентагон Иран аумағында ықтимал құрлықтағы операцияны бастау жоспарын әзірлеп жатыр.

Әскери күштердің шоғырлануы және қарама-қайшы мәлімдемелер

Қазіргі таңда АҚШ Таяу Шығысқа мыңдаған теңіз жаяу әскерін жедел түрде қайта бағыттай бастады. Ресми мәліметтер бойынша, аймаққа кем дегенде үш соғыс кемесі жіберілген, олардың бортында 2000-нан астам әскери қызметкер бар. Бұл қадамдар АҚШ Президенті Дональд Трамптың «мақсаттарымызға жақын қалдық» және «операцияны қысқарту мүмкіндігін қарастырып жатырмыз» деген мәлімдемелеріне қарама-қайшы келіп отыр.

Трамп соғысты тоқтатуға болатынын айтқанымен, Израиль билігі Иранның «террористік режиміне» және оның инфрақұрылымына жасалатын қысым мен соққылардың қарқыны алдағы уақытта тек күшейетінін ашық мәлімдеді.

Стратегиялық нысандарға соққы және зымырандық қақтығыс

Соңғы мәліметтерге қарағанда, АҚШ пен Израиль Иранның Натанз қаласындағы ядролық кешеніне соққы берген. Халықаралық атом энергиясы агенттігі объектінің маңында радиация деңгейінің жоғарылауы тіркелмегенін хабарлағанымен, Тегеран мен басқа да ірі қалалардың тұрғындары жойқын әуе соққылары туралы айтуда.

Бұған жауап ретінде Иран қақтығыс басталғалы бері алғаш рет орта қашықтықтағы баллистикалық зымырандарын қолданды. Тіпті, Тегеранның Үнді мұхитындағы Диего-Гарсия америкалық-британдық әскери базасына 4000 шақырым қашықтықтан соққы жасауға талпынғаны туралы ақпарат тарады. Бұл Иранның бұрын мойындалғаннан әлдеқайда алысқа ұшатын зымырандарға ие екенін көрсетуі мүмкін.

Геосаяси ойындар мен жаһандық дағдарыс

Соғыс тек майдан даласында ғана емес, дипломатиялық арналарда да жүріп жатыр. «Politico» басылымының хабарлауынша, Мәскеу Вашингтонға ерекше «мәміле» ұсынған: егер АҚШ Украинаға барлау деректерін беруді тоқтатса, Ресей Иранмен деректермен бөлісуді доғаруға уәде берген. Бірақ АҚШ бұл ұсыныстан бас тартқан.

Қақтығыстың экономикалық салдары да орасан зор. Ормуз бұғазының жабылуы әлемдік мұнай бағасын шарықтатып, АҚШ-тың қор нарығына соққы болып тиді. Авиация саласы да терең дағдарысқа ұшырады: авиакеросин бағасы екі есе өсіп, ірі авиакомпаниялар мыңдаған рейстерін тоқтатуға мәжбүр болуда. Сарапшылар бұл жағдайды пандемиядан бергі ең ірі дағдарыс деп бағалап отыр.

Қазіргі уақытта Пентагонның құрлықтағы операцияға дайындығы аймақтағы шиеленістің шарықтау шегіне жеткенін және Таяу Шығыстағы соғыстың ауқымы бұдан да кеңеюі мүмкін екенін айқын аңғартады.