16 сәуір, 2019
Қазақ дәстүрінде құйрық-бауыр асату – құда болудың заңды белгісі
Құдалық кезінде жасалатын "құйрық-бауыр асату" салты туралы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз.
Құйрық-бауыр деген не
Құйрық-бауыр – қойдың құйрық майы мен бауырын араластырып жасалатын тағам.
"Құйрық-бауыр асату" салтының қазақтың ұлттық салт-дәстүрінде алатын орны ерекше. Құйрық-бауыр жеуде екі жақ бауырдай жақын, құйрықтай тәтті болыңдар деген ниет жатыр.Қазақ халқы арасында бұл салтқа қатысты "Құйрық-бауыр жедің бе, құда болдым дедің бе" мәтелі де тараған.
Екі жақ келісіп, құда болған жағдайда оларға "құйрық-бауыр" деп аталатын арнаулы сый әкеледі. Әкелуші әйел: "Бауырдай жақын, құйрықтай тәтті болыңдар", - деп тілек білдіреді. Құйрық-бауырдан барлық құдалар ауыз тиеді. Құйрық-бауыр қазақ дәстүрінде құда болудың заңды белгісі – құжат болып бекітілген.
Тағы оқыңыз: XXI ғасырдың қазағына оғаш көрінетін салт-дәстүрлер
Құдалық дәстүр және оған сәйкес әдет-ғұрыптар, әдетте, әзіл-қалжыңсыз, ойын-сауықсыз өтпейтіні әркімге белгілі. Сондай-ақ, осы "құйрық-бауыр" салтында да қалжың өлеңдер мен қағытпалар айтылмай қалмайды.
Құйрық-бауыр әні
Құда, құда дейсің-ау, әй,
Құйрық-бауыр жейсің-ау, әй.
Құйрық-бауыр жемесең,
Несіне құда дейсің-ау, әй.
Үлкен құда, бас құда,
Кіші құда, жас құда.
Құйрық-бауыр әкелдім,
Ауызыңды аш, құда.
Үлкен құда ардақты-ай,
Кіші құда салмақты-ай.
Құйрық-бауыр асатам,
Тістеп алма бармақты-ай.
Үлкен құда әнекей-ау,
Кіші құда мінекей-ау.
Құйрық-бауыр асаттым,
Кәделерің кәнекей-ау!
Дегенмен, бұл өлең әр өңірде әртүрлі айтылады.
Тағы оқыңыз: Ет асып, табақ тартудың жөн-жосығы: қандай қателік жіберуге болмайды?
Дереккөз: "Қазақтың дарқан дастарқаны" кітабы, Сейіт Кенжеахметұлы.
sputniknews.kz
